حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٤ - در جملات زير نعتها را مشخص كنيد
٨- زير عبارات صحيح خط بكشيد:
١- هذه كتب تضمّنت فوائد (كثيرة، كثيرة، الكثيره)
٢- نزور المشاهد (المشرفة، مشرفة، المشرّفة) فى العراق
٣- رأيت الرّجال (العقلاء، عقلاء، العقلاء)
٤- جاء الرّجل (الحسن، الحسن، حسن) خطّه
٥- رأيت امرأتين (الحسنان، الحسنين، حسنتين)
٦- مررت برجال (شرفاء، الشّرفاء، شريف)
٧- سلّمت على الرجلين (اللّتين، اللّذان، اللّذين) هما فى الدّار
جواب
١- تابع عبارت است از هر دوّمى كه با سابقش اعراب آن متّحد بوده و اين اتّحاد از يك جهت باشد يعنى اگر سابق از حيث فاعل بودن مرفوع بوده دوّمى نيز به همين اعتبار رفع گرفته باشد.
توابع پنج قسم هستند باين شرح: نعت، عطف بيان، تأكيد، بدل، عطف نسق
٢- نعت (صفت) عبارت است از تابعى كه يا بر معناى در متبوعش دلالت نموده مانند جائنى رجل عالم و يا بر معنائى كه در متعلّق متبوعش مىباشد دلالت مىنمايد مانند: جائنى رجل عالم ابوه نعت بر دو قسم است: نعت حقيقى و نعت سببى:
نعت حقيقى همان است كه بر معناى در متبوعش دلالت مىكند و نعت سببى آن است كه بر معناى در متعلق متبوعش دلالت دارد.
٣- نعت حقيقى در چهار چيز از ده چيز از متبوعش تبعيّت مىكند آن ده چيز عبارتند از:
اعراب سهگانه (رفع، نصب، جرّ) تعريف و تنكير، افراد، تثنيه، جمع، تذكير و تأنيث
٤- نعت سببى در دو چيز از پنج چيز از متبوعش تبعيّت مىكند و آن پنج چيز