حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٩ - در جملات ذيل خبر«كان» و نظائر آن را استخراج كرده و مشخص نمائيد
ب: كانّ فى اذنيه وقرا ( سوره لقمان آيه ٧)
ج: قالوا يا موسى انّ فيها قوما جبّارين ( سوره مائده آيه ٢٢)
د: انّ للمتّقين عند ربّهم جنّات النّعيم ( سوره قلم آيه ٣٤)
ه: يقول يا ليتنى قدّمت لحياتى ( سوره فجر آيه ٢٤)
٧- زير عبارت صحيح خط بكشيد:
الف: انّ سعيدا ... يكتب (درسه، درسه، درسه)
ب: ليت لى ... دينار (الف، الف، الف)
ج: زيد ... و لكنّه ... (شجاع، شجاعا، شجاع)، (بخيل، بخيلا، بخيل)
د: انّ عندك ... مقيم (جواد، جوادا، جواد)
٨- در جملات و عبارات زير دو معمول لاء نفى جنس را معيّن نمائيد:
الف: قالوا لا ضير انّا الى ربّنا منقلبون ( سوره شعراء آيه ٥٠)
ب: لا اكراه فى الدّين ... ( سوره بقره آيه ٢٥٦)
ج: و لو ترى اذ فزعوا فلا فوت و اخذوا من مكان قريب ( سوره سباء آيه ٥١)
د: لا قربة بالنّوافل اذا اضرت بالفرائض (نهج البلاغه قصار الحكم ٣٩)
ه: لا وحدة اوحش من العجب (نهج البلاغه قصار الحكم ١١٣- ١)
و: لا دين لمن لا امانة له
جواب
١- خبر افعال ناقصه بر اسمشان مقدّم مىشود ولى خبر مبتداء بر مبتداء مقدّم نمىشود
٢- در دو مورد نصب اسم « لاء » نفى جنس واجب است:
اوّل آنكه نكره و مضاف باشد مانند: لا غلام رجل فى الدّار.
دوّم آنكه شبه مضاف باشد مانند: لا عشرين درهما فى الكيس.
٣- اسم لاء نفى جنس در صورتى كه نكره بوده و بين آن و « لاء » فاصله باشد اعرابش رفع است مثل: لا فى الدّار رجل و لا امرئة.