حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥١ - بين«نعم» و«بلى» و«اي» چه فرقى است؟

٨-

الف: أ، به معناى استفهام، انتم، مبتداء، انشأتم، فعل و فاعل، خبر، شجرتها، مضاف و مضاف اليه، مفعول براى « انشأتم » ، ام، عاطفه، نحن، مبتداء، المنشئون، خبرش و جمله اسميه، معطوف است به جمله « انتم انشأتم».

ب: سواء، مبتداء، عليهم، جار و مجرور، متعلق به استقّر، خبر، استغفرت، فعل و فاعل، در تأويل مفرد فاعل براى « سواء » و تقدير سواء عليهم الاستغفار مى‌باشد، لهم، جار و مجرور، متعلّق به « استغفرت » ظرف لغو، ام، حرف عاطف، متصله، لم تستغفر، فعل و فاعل، معطوف به « استغفرت » ، لهم، جار و مجرور متعلق به « لم تستغفر»، لن، از حروف ناصبه، يغفر الله، فعل و فاعل، لهم، جار و مجرور، متعلق به « لن يغفر»، ان، از حروف مشبهة بالفعل، الله، اسم براى « انّ » ، لا يهدى، فعل و فاعل، القوم، مفعول براى « لا يهدى» موصوف، الفاسقين، صفت براى « القوم » .

ج: أ، به معناى استفهام، فاء، زائده، لا تبصرون، فعل و فاعل، ام، به معناى « بل » ، أنا، مبتداء، خير، خبر، من، حرف جارّ، هذا، مجرور به « من » جار و مجرور، متعلق به خير، الذى، مشار اليه، هذا، اسم موصول، هو، مبتداء، مهين، خبر و جمله اسميه صله و عائد براى موصول، واو، حاليه، لا يكاد، از افعال مقاربه، ضمير مستتر در آن اسمش و « يبين » خبرش مى‌باشد و جمله « و لا يكاد يبين» محلّا منصوب است تا حاليه باشد.

سؤالات و تمرينات ص (٢٢٤- ٢٢٣)

١- «لا» و «بل» و «لكن» براى چه معنائى بوده و فرق بين آنها چيست؟

٢- حروف تنبيه براى چه معنائى وضع شده‌اند، براى آنها مثال بزنيد؟

٣- «ها» و دو نظيرش «الا»، «ام» چه فرقى با هم دارند؟

٤- حروف نداء را شمرده و ذكر كنيد كه آنها به چه اختصاص دارند؟

٥- بين «نعم» و «بلى» و «اي» چه فرقى است؟