حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١ - در جملات زير اسماء غير منصرف را جدا كرده و سبب عدم انصراف آنها را بيان كنيد؟

٤- صيغه جمع منتهى الجموع بر چه وزنى است؟

٥- در جملات زير اسماء غير منصرف را جدا كرده و سبب عدم انصراف آنها را بيان كنيد؟

الف: و لهم مقامع من حديد ( سوره حج آيه ٢١)

ب: و لقد زيّنا السّماء الدّنيا بمصابيح‌ ( سوره ملك آيه ٥)

ج: و اذ قلنا للملائكة اسجدوا لآدم فسجدوا الا ابليس‌ ( بقره آيه ٣٤)

د: قتل داود جالوت‌ ( سوره بقره آيه ٢٥١)

ه: ولى فيها (العصا) مآرب اخرى‌ ( سوره طه آيه ١٨)

و: اذهب الى فرعون انّه طغى‌ ( سوره طه آيه ٢٤)

ز: فان له جهنّم‌ ( سوره طه آيه ٧٤)

ح: فلبث سنين فى اهل مدين‌ ( طه آيه ٤٠)

ط: و اجعل لى وزيرا من اهلى، هرون اخى‌ ( طه آيه ٢٩ و ٣٠)

ى: جاعل الملئكة رسلا اولى اجنحة مثنى و ثلاث و رباع‌ ( فاطر آيه ١)

جواب‌

١- شرط عدم انصراف در مؤنث معنوى آن است كه علم باشد

٢- وجه آنكه در معارف فقط علميّت موجب غير منصرف شدن اسم مى‌باشد نه غير آن به فرموده مرحوم سيّد على خان كبير آن است كه: غير از علميّت سائر اسباب تعريف يا مستلزم بناء بوده همچون مبهمات (ضمائر و موصولات و اسماء اشاره) و يا مستلزم حكمى هستند كه آن حكم با منع صرف منافات دارد همچون تعريف با الف و لام يا اضافه و يا اساسا لازم التعريف نبوده بلكه تعريف و عدم تعريف در آن دائر مدار قصد متكلم است همچون منادى پس از ميان معارف تنها علم است كه علميّت آن موجب عدم انصراف مى‌باشد.

٣- شرائط آن عبارتند از: