حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٤ - در جملات زير فعلهاى مجهول را استخراج كرده و نائب فاعل آنها را معين كنيد

برمى‌گردد نائب فاعلش بوده و « اسمه » نيز نائب فاعل « يذكر » مى‌باشد.

ب: « يؤتى » فعل مجهول و « احد » نائب فاعلش مى‌باشد « اوتيتم » فعل مجهول و ضمير متصل مرفوعى‌

ج: « قيل » فعل مجهول و جمله‌ «ياارض ابلعى ...» نائب فاعلش مى‌باشد « غيض » فعل مجهول و « الماء » نائب فاعلش مى‌باشد « قضى » فعل مجهول و « الامر » نائب فاعلش مى‌باشد.

د: « نودى » فعل مجهول و « ان بورك ... » در تأويل مصدر نائب فاعل آن است و « بورك » فعل مجهول و « من » نائب فاعل آن مى‌باشد.

ه: « سيئت » فعل مجهول و « وجوه » نائب فاعل آن است « قيل » فعل مجهول و « هذا الذى ... » نائب فاعل آن است.

و: « يجزون » فعل مجهول و ضمير جمع نائب فاعل آن است « يلقّون » فعل مجهول و ضمير جمع نائب فاعل آن است.

ز: « ينبّؤا » فعل مجهول و « الانسان » نائب فاعلش مى‌باشد.

ح: « يكشف » فعل مجهول و « عن ساق» نائب فاعل آن است « يدعون » فعل مجهول و ضمير جمع در آن نائب فاعلش مى‌باشد كه به « الناس » راجع است‌

ط: « لينبذنّ » فعل مجهول بوده و ضمير مستتر در آن‌كه به « همزه و لمزه» راجع است نائب فاعلش مى‌باشد.

ى: « يقتّلوا، يصلّبوا، تقطّع، ينفوا» افعال مجهول بوده كه نائب فاعل آنها به استثناء « تقطع » ضمير جمع بوده و نائب فاعل « تقطع » ايديهم و ارجلهم مى‌باشد

حل المسائل الهداية في النحو ؛ ص١٩٤

و امّا معلوم كردن افعال مجهول قرآنى مذكور:

« ان يقتّلوا» مضارع مجهول از باب تفعيل « ازن يقتّلوا» معلوم « يطاف » مضارع مجهول از ثلاثى مجرّد « يطوف » معلوم « يراد » مضارع مجهول از باب افعال « يريد » معلوم « يرى » مضارع مجهول از ثلاثى مجرّد « يرى » معلوم « ليولّنّ » اين فعل معلوم است و در سوره حشر آيه (١٢) آمده بنابراين مجهول نيست تا به معلوم برگردانده‌