حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧ - در جملات زير اسماء معرب را جدا كرده و نوع اعرابشان را بگوئيد

د: و اذكر ... اذ انذر قومه بالاحقاف‌ ( اخو عاد- اخا عاد- اخى عاد) (سوره احقاف آيه ٢١)

ه: اذهب انت و ... بآياتى‌ ( اخوك- اخاك- اخيك) (سوره طه آيه ٤٢)

و: و يبقى وجه ربّك ... الجلال و الاكرام‌ ( ذو- ذا- ذى) (سوره الرحمن آيه ٢٧)

٦- در جاهاى خالى از جملات زير هركدام از كلمات ذيل را كه مناسب هستند قرار دهيد:

( ابوك- ابويك- ذومال- اخاك- حموك- ذى مال- فاه- فيه)

١- ارحم ... و ادع لهما

٢- جالس ... و اسمع نصحه‌

٣- ... من اقربائك فاكرميه‌

٤- اعرض عن كل ... متكبّر

٥-

قلب الاحمق فى ... و لسان العاقل فى قلبه‌

( نهج البلاغه قصار الحكم ٤١)

جواب‌

١- فرق بين علامت تثنيه و علامت جمع آن است كه « نون » در تثنيه مكسور بوده ولى در جمع مفتوح مى‌باشد

٢- اسم مقصور آن است كه آخرش الف مقصوره باشد مانند: موسى و عيسى‌

٣- اسم منقوص آن است كه آخرش ياء ما قبل مكسور باشد مانند: قاضي‌

جواب از سؤال چهارم:

الف: كلمه منهومان اسم معرب بوده و اعرابش رفع است و علامت آن « الف » است.

كلمه « طالب » در دو موضع اسم مرفوع بوده و علامت رفعش ضمّه است.

كلمه « علم » و « دنيا » اسم معرب بوده و اعرابشان جرّ و علامت جرّ در « علم » به دو كسره بوده و در « دنيا » مقدّر است.

ب: كلمه « الماضى » اسم معرب بوده و اعرابش جرّ است كه در تقدير مى‌باشد