حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٤ - در جملات زير ظروف را استخراج كرده و اعراب آنها را بيان كنيد

بخوانند مانند: هذا يوم ينفع الصّادقين صدقهم.

٧- حكم « مثل » و « غير » در صورتى كه با « ما، ان و انّ» بيايند آن است كه جايز است آن دو را مبنى بر فتح خوانند مانند: ضربت مثل ما ضرب زيد (زدم مانند زدن زيد)

يا نظير: ضربت زيدا غير ان ضرب زيد (زدم مغاير زدن زيد) و مثل: قيامى مثل انّك تقوم (ايستادن من نظير آن است كه تو مى‌ايستى).

٨- و امّا استخراج ظروف از جملات مذكور و بيان اعراب آنها

الف: كلمه « بعد » ظرف است و بنابر مفعول فيه بودن منصوب مى‌باشد و « اذ » ظرف است و مبنى بوده و بنابر مضاف اليه بودن محلّا مجرور مى‌باشد و « لدن » ظرف است و مبنى بر سكون بوده و چون « من » بر آن داخل شده محلّا مجرور مى‌باشد.

ب: كلمه « ايّان » ظرف بوده و مبنى بر فتح است و خبر مقدم براى « مرساها » مى‌باشد.

ج: كلمه « لدن » ظرف و مبنى بر سكون است و چون « من » بر آن داخل شده محلّا مجرور مى‌باشد.

د: كلمه « كيف » ظرف است و مبنى بر فتح و چون حال مى‌باشد محلّا منصوب است.

ه: كلمه « ايّان » ظرف و مبنى بر فتح است و متعلّق به « استقرّ » بوده، خبر مقدّم است براى « يوم » كه ظرف متصرف مى‌باشد و مبتداء قرار گرفته.

و: « يوم » ظرف و متعلّق است به « استقر » كه خبر مقدّم است براى « المفرّ » و منصوب است.

و: « يوم » ظرف زمان، مضاف، متعلق به « يقول » و « اذ » ظرف و مضاف اليه، مبنى بر سكون و محلّا مجرور مى‌باشد و چون مضاف اليهش حذف شده عوض از محذوف تنوينى به آن ملحق كرده‌اند و « أين » ظرف و مبنى بر فتح بوده و متعلق‌