حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٣ - در جملات زير ظروف را استخراج كرده و اعراب آنها را بيان كنيد

ب: به معناى شرط مانند: متى تسافر اسافر (هر زمانى كه بنشينى مى‌نشينم).

« كيف » فقط به معناى استفهام است و مستفهم عنه (مورد استفهام) از سه حال خارج نيست:

١- حال مانند: كيف جاء زيد (در چه حالى زيد آمد)

٢- خبر مثل: كيف انت (چطور هستى)

٣- مفعول نظير: كيف ظننت زيدا (زيد را چگونه پنداشتى)

« ايّان » براى سؤال از زمان است مانند: ايّان يوم الدّين (روز قيامت چه زمانى است؟)

٣- مذ و منذ به دو معنا مى‌آيند:

١- به معناى اوّل مدّت و آن وقتى است كه در جواب « متى » آورده شوند مثل اينكه سائل مى‌پرسد: متى ما رأيت؟ چه زمانى نديدى؟

در جواب مى‌گوئيم: ما رايت زيدا مذ يوم الجمعه (زيد را از اوّل روز جمعه نديدم) يعنى ابتداء انقطاع رؤيت من نسبت به زيد روز جمعه بوده است.

٢- به معناى جميع مدّت و آن وقتى است كه در جواب « كم » بيايد مثل اينكه سائل مى‌پرسد: كم مدّة ما رايت زيدا (مدّت نديدن شما زيد را چقدر مى‌باشد؟)

در جواب مى‌گوئيم: ما رأيته مذ يومان (نديدم او را در تمام مدّت دو روز).

٤- فرق بين « لدى، لدن» و « عند » آن است كه « عند » براى مكان بوده و حضور در آن شرط نيست لذا كسى كه مال دارد به وى گفته مى‌شود: المال عندك اگر چه مال نزدش حاضر نباشد ولى در « لدى » و « لدن » حضور شرط مى‌باشد لذا گفتن المال لدنك زمانى صحيح است كه مال نزد مخاطب حاضر باشد.

٥- فرق بين « قطّ » و « عوض » آن است كه « قط » براى ماضى منفى است ولى « عوض » براى مستقبل منفى مى‌باشد لذا مى‌گويند: ما رأيته قطّ (او را هرگز در گذشته نديدم) و لا اضربه عوض (ابدا او را در آينده نخواهم زد).

٦- هنگامى كه ظروف را به جمله اضافه كنند جايز است آنها را مبنى بر فتح‌