حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢ - جملات فعليه و اسميه را از جملههاى زير بيرون آوريد؟

ب: لقد خلقنا الانسان فى كبد ( سوره بلد آيه ٤)

ج: يعرف المجرمون بسيماهم‌ ( سوره الرحمن آيه ٤١)

د: فصلّ لربّك و انحر ( سوره كوثر آيه ٢)

ه:

ادفعوا امواج البلاء بالدّعاء

( نهج البلاغه قصار الحكم ١٤٦)

و:

صحّة الجسد من قلّة الحسد

( نهج البلاغه قصار الحكم ٢٥٦)

ز:

الامل ينسى الاجل‌

( غرر الحكم حديث ٩٢٤)

ح:

العجز آفة و الصبر شجاعة

( قصار الحكم ٤)

ط:

النّجاة مع الايمان‌

( غرر الحكم حديث ٩٤١)

جواب‌

١- كلام لفظى است كه متضمّن دو كلمه بوده و بين آن دو اسناد باشد.

و اسناد عبارت است از نسبت دادن يكى از دو كلمه به ديگرى به نحوى كه به مخاطب فائده تامّ داده بطورى كه سكوت بر آن صحيح باشد مانند قام زيد يعنى زيد ايستاد.

هرگاه اين كلام القاء شود مستمع پس از شنيدن سكوت كرده و جاى سؤالى برايش باقى نمى‌ماند.

٢- كلام بر دو قسم است:

اوّل: از دو اسم تشكيل شده باشد مانند: زيد قائم كه به آن جمله اسميه گويند.

دوّم: از يك فعل و يك اسم حاصل شده باشد و فعل در ابتداء قرار بگيرد مانند: قام زيد كه به آن جمله فعليه گويند.

٣- جوابهاى سؤالات سوّم:

الف: قل (جمله فعليه) هو اللّه احد (جمله اسميه) اللّه الصّمد (جمله اسميه) لم يلد (جمله فعليه) و لم يولد (جمله فعليه) و لم يكن له كفوا احد (جمله فعليّه).

ب: لقد خلقنا الانسان فى كبد ( جمله فعليه.

ج: يعرف المجرمون بسيماهم‌ ( جمله فعليه).