كه آن را هم تكليف به فروختن نمىكنم.
٤٢٠ - سؤال: شخصى بعد از احرام به عمره تمتع، در يك منزلى مكه از جهت بيمارى از رفقا باز مىماند و روز ديگر كه روز جمعه باشد، حمله‌دارى او را به عرفات مىرساند. قبل از ظهر يا بعد از ظهر، وقوف عرفات را به عمل مىآورد و همچنين مشعر و اعمال منى را در روز شنبه به عمل مىآورد به اتفاق حاج و به مكه مىرود و سعى در طواف و زيارت را به عمل مىآورد، و عود به منى مىكند و ساير اعمال را بجا مىآورد و بعد مراجعت به مكه، طواف نساء را بعد چهار پنج روز ديگر به سبب ناخوشى و بيمارى، بجا مىآورد و در آن ايام گفتگويى در تعيين عيد و عرفه نبوده و او هم به جهت ناخوشى در صدد تفحص و تحقيق بيرون نيامده و بعد از آنكه از مكه آمده، مذكور مىشود كه شنبه عرفه بوده و يكشنبه عيد. والحال نيز حقيقت امر، معلوم نيست و گويا اختلاف در اين امر هم به جهت تصرف مخالفين و جعل ايشان بوده.
والحال سه سال است كه بر اين منوال گذشته. حج اين شخص چه حال دارد و تكليف او، الحال چه چيز است و مباشرتى كه در آن ايام با زن شده، چه بايد كرد و فرزندى كه به هم رسيده چه حال دارد؟
جواب: اولا اينكه بايد مكلف در عبادت موقت، وقت را دانسته و به قصد امتثال عمره را در وقت به عمل آورد. اين شخص هرگاه بدون ثبوت عرفه بودن جمعه (از راه رؤيت هلال يا بينه يا استفاضه معتبره) عمل بجا آورده از اين جهت صورت صحت ندارد.
هر چند در واقع، جمعه عرفه باشد و بر فرض ثبوت عرفه بودن جمعه، تكليف اين شخص اين است كه با ظن فوات اختيارى عرفه كه از اول ظهر است الى غروب آفتاب، يعنى هر گاه گمان كند كه مسماى وقوف در اين وقت براى او حاصل نمىشود بايد ترك اتمام عمره بكند و عدول از نيت حج تمتع و عمره آن، به حج افراد. و به خاطر بگذارند كه عدول كردم از حج تمتع و عمره آن، به افراد. تلبيه بگويد و برود به عرفات از براى حج افراد، و بعد از آن، ساير اعمال حج را بجا بياورد، و بعد اتمام، حج عمره مفرده بجا آورد.

(٢٨٧)