كه يك سجده را از ركعت سابقه و نيز ركوع همين ركعتى را كه مىخواهد سجود آن را به عمل آورد ترك كرده است، تكليف او چه چيز است؟
جواب: تكليف او اين است كه راست بنشيند، اگر طمأنينه بين سجدتين را هم به عمل نياورده بود طمأنينه را به عمل آورد و به سجده مىرود از براى ركعت قبل. و ما بعد آن، آنچه بجا آورده هم اعاده كند، مثل تشهد و قيام و قرائت. و به ركوع برود و بعد به سجود برود و نماز را تمام كند.
و هرگاه يقين كند كه سجده اولى ركعت قبل است پس (١) طمأنينه را به عمل آورد وى سجده كرد به خاطرش آمد كه سجده اولى را فراموش كرده، در اينجا بايد دو سجده بكند، به طريقى كه گفتيم و نماز را به همان نهج تمام كند.
١٩٢ - سؤال: مرد، اجير مىتواند شد، از براى در نماز و به عكس يا نه؟ و در جهر و اخفات چه كند و هرگاه جاهل مسئله بوده و به مقتضاى جهر و اخفات عمل نكرده، چه كند؟
جواب: جايز است هر يك از مرد و زن اجير شود از براى ديگرى، و بناى عمل حقير بر اين است كه مرد، نماز صحيح خود را از براى زن بكند و زن، مراعات جهر و اخفات را بكند در وقتى كه از براى مرد، مىكند و جهر را در جايى بكند كه نامحرم، صوت او را نشنود و جاهل در مسئله جهر و اخفات در غير اجير معذور است. و اما اجير: پس اگر مستأجر هم جاهل است به مسئله مذكوره، ظاهرا نماز صحيح است و هرگاه عالم است به مسئله، و به اعتقاد اين مىدهد كه اجير، جهر و اخفات خواهد كرد، خالى از اشكال نيست. و دور نيست كه صحيح باشد با ثبوت خيار فسخ و خيار ارش به نهجى كه در خيار عيب، ثابت است.
١٩٣ - سؤال: نماز و روزه استيجارى در سفر معصيت، جايز است يا نه؟
جواب: در سفر، صوم استيجارى صحيح نيست و نماز استيجارى صحيح است و نماز

١: منظور مولف وقتى روشن مىشود كه به جاى جمله " پس طمأنينه را به عمل آورد " جمله " يعنى پس از آن كه طمأنينه را به عمل آورد " گذاشته شود.

(٨٦)