از خوف استيصال بيضه اسلام، بركندن ريشه و محل اجتماع آن را خواسته‌اند و اين كه تفسير بيضه را به اصل و مجتمع كرده‌اند يعنى خوف باشد بر ريشه و محل اجتماع اسلام از مستأصل شدن و بركنده شدن و در اين مقام در عبارات مىگويند. مثل اينكه شهيد در دروس مىگويد:
الا ان يخاف على بيضة الاسلام وهى اصله ومجتمعه من الاصطلام او يخاف اصطلام قوم من المسلمين. يعنى مشروط است وجوب جهاد به اذن امام عادل، مگر اينكه ترسيده شود بر بيضه اسلام، يعنى اصل و ريشه و محل اجتماع آن از مستأصل شدن يا ترسيده شود از مستأصل شدن قومى از مسلمين.
٤٥٧ - سؤال: در اين اوقات كه طايفه روسيه به جانب ممالك محروسه ايران و ساير بلاد مسلمانان آمده و همت بر تسخير بلاد اسلام گماشته و مانع از اجراى احكام دين مسدد امام (ع) مىباشند دفع ايشان شرعا واجب و لازم است با ظن غلبه مسلمين بر ايشان يا نه؟
جواب: هرگاه منظور ايشان تغيير شرايع و احكام اسلام يا اذيت به نفوس و اعراض مسلمانان ونهب و غارت اموال ايشان است، بلى واجب است، لكن على الاقرب فالاقرب و در هر طبقه‌اى از اقرب، هرگاه جمعيتى هست كه به بعض آنها كفايت در دفاع حاصل شود بر هر يك از طوايف آنها واجب كفايى است وهرگاه جماعتى كه به نزديك آنها هستند و كفايت نمىكنند بر آنهايى كه نزديكترند به آنها واجب است امداد، به عنوان وجوب كفايى و اگر كفايت حاصل نشود الا به اجتماع جميع، بر همه واجب مىشود كه امداد كنند ومتعين مىشود.
٤٥٨ - سؤال: در صورتى كه دفع روسيه كفريه واجب شد، اگر دفع ايشان ممكن نشود مگر به اتفاق جميع مسلمين، آيا بر همگى واجب و لازم است كه كمك و اعانت و كوشش نمايند در قتال و جهاد با ايشان يا نه؟
جواب: جواب، از مسئله سابق بر اين، معلوم شد.
٤٥٩ - سؤال: در صورتى كه دعوى و قتال و جهاد با ايشان كه به قصد مال و عرض

(٣٧٧)