جواب: جاى پاى يهودى هرگاه تر مىشود به سبب رطوبت پاى يهودى نجس مىشود و به ملاقات آن جسم ملاقى نجس مىشود، هرگاه با ترى ملاقات كند. و طريق تطهير زمين هر گاه به جارى كردن آب جارى يا كر ميسر نشود و آفتاب و باران نگيرد و فرش آجر و سنگ هم نباشد كه به آب قليل توان شست و غساله را بيرون توان كرد به غير كندن آن محل نجاست، چاره ندارد.
٩٤ - سؤال: شيخ (١) على در حاشيه قواعد و شرايع فرموده است كه عصير عنبى بعد از ذهاب ثلثين يا آنكه " دبس " بگويند، پاك مىشود. آيا رأى شريف هم، چنين است يا بايد البته ذهاب ثلثين بشود؟
جواب: بايد ذهاب ثلثين بشود، چنان كه تصريح شد در اخبار صحيحه، كه هر چند ظرف رنگين بشود حرام است مادامى كه ثلثين نرود و غالب تلازم امرين است، بلى امر مشكل مىشود در بعضى انگورها در بعضى بلاد، چنان كه شنيدم كه در نواحى گلپايگان بعضى قراء هست كه انگور كشمش آن چندان صاحب شهد و حلاوت مىشود كه اگر عصير آن را اين قدر بجوشانند كه ثلث آن برود مىسوزد و يا تلخ مىشود و چاره آن ممكن است به اين كه قدرى كه توان بجوشانند و قدرى كه نتوان بگذارند در سايه يا آفتاب كه به سبب آفتاب يا هوا، ثلثان او تمام شود و چون اقوى در نظر حقير، جواز اكتفا به مطلق ذهاب ثلثين است.
يا آنكه قليل آب در اول كار، داخل او كنند، چنان كه در مويز و كشمش خشك مىكنند تا ميسر شود ذهاب ثلثين. والله العالم باحكامه.
٩٥ - سؤال: شيرماهى و بلغار (٢) و پوست فراغى از دست مسلم بگيرد در بازار مسلمانان، چه صورت دارد؟ و هم چنين ماقوت (٣) و بگرس (٤)؟

١: شيخ نور الدين على بن حسين بن عبد العالى كركى معروف به محقق ثانى در روز غدير سال ١٩٤٠ ه‍ ق در نجف اشرف وفات كرده است و مراد از " حاشيه قواعد " كتاب مهم " جامع المقاصد " است.
٢: پوست دباغى شده رنگين و خوشبو.
٣: نوعى حلوا كه با نشاسته و شكر تهيه كنند.
٤: پارچه‌اى بوده كه آب به سختى در آن نفود مىكرده، پارچه سفت شبيه چرم.

(٤٦)