مرزهاى توحيد و شرك در قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٠٢ - كاوشى در فهم معناى حديث
در كتاب صحيح مسلم به نقل از هشام ابن عروة و او از پدرش آمده است:«در نزد عايشه از قول فرزند عمر اين روايت نقل شد كه: «الميّت يعذّب ببكاء» عايشه گفت: خدا پدر عبدالرحمن را بيامرزد، چيزى شنيده است، امّا به درستى آن را به خاطر نسپرده است.]حقيقت آن است كه[وقتى جنازه فردى يهودى از كنار رسول خدا عبور داده شد و بر او گريه مى كردند، پيامبر فرمود: شما بر او گريانيد، حال آنكه او در عذاب است».[١]
ابوداود در كتاب سنن خود، به نقل از عروة و او از عبداللّه ابن عمر آورده است: جمله«ان الميّت ليعذّب ببكاء اهله عليه»، از رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم)است. وقتى ماجرا به عايشه رسيد گفت: وقتى پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) از كنار قبر فردى يهودى مى گذشتند، فرمودند:«صاحب اين قبر معذّب است، در حاليكه بستگانش بر او مى گريند» سپس اين آيه را قرائت كردند:
((وَ لاتَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرى )).[٢]
امام شافعى مى گويد:«آنچه عايشه از رسول خدا روايت كرده است، به دليل مفاد كتاب و سنّت، بيشتر از روايتى كه از ابن عمر نقل شده، شبيه گفتار پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم)است. اگر بگوييد دليل شما از
[١] صحيح مسلم: ٣/٤٤، كتاب صلاة، باب «الميت يعذب ببكاء أهله عليه».
[٢] سنن ابى داود: ٣/١٩٤، شماره ٣١٢٩. در اين صورت حروف «با» در بكاء «اهله» به معنى «مع بكاء اهله» مى٣باشد يعنى با اينكه بستگان ميّت مى٣گويند، دل او بيچاره معذّب است.