تعليم و تربيت در اسلام - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٨٩ - محدود ندانستن فراگيرى علم

است. رسول خدا ٦ مى‌فرمايد:

«طَلَبُ الْعِلْمِ فَريضَةٌ فى كُلِّ حالٍ»[١]

دانش اندوزى در هر حالى واجب است.

درباره ابوريحان بيرونى نقل كرده‌اند كه هنگام مرگ، عالمى به ديدارش رفت.

ابوريحان از موقعيت استفاده كرد و مسأله‌اى پرسيد. آن عالم گفت: حالا چه وقت پرسيدن است؟ ابوريحان گفت: مى‌دانم كه در حال احتضارم، ولى بدانم و بميرم بهتر است يا ندانسته از دنيا بروم؟![٢]

٢- از جهت مكان: از نظر اسلام فراگيرى علم به مكان خاصّى نيز بستگى ندارد. انسان موظّف است براى تحصيل علم به هر جا كه لازم باشد، سفر كند و هر مشقّتى را تحمل نمايد، تا نياز خود و جامعه را از جهت علمى برطرف سازد.[٣]

٣- از جهت اشخاص: در بينش اسلامى دانش اندوزى به طبقه خاصى از مردم اختصاص ندارد، بلكه تحصيل آن بر هر مرد و زن مسلمانى واجب است.[٤] شكوفايى و جهش علم و دانش پس از آمدن اسلام، نتيجه چنين بينشى است.

[١] - بحارالانوار، ج ١، ص ١٧٢.

[٢] - تعليم و تربيت در اسلام، شهيد مطهرى( ره)، ص ٣٢٦.

[٣] - همان، ص ١٨٠.

[٤] - همان، ص ١٧٧.