تعليم و تربيت در اسلام - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٨٧ - ترجيح حيات اخروى

است؛ چون اصلاح ديگران وقتى مؤثر واقع مى‌شود كه شخص خود را اصلاح كرده باشد و با عمل خود به اصلاح ديگران بپردازد؛ حضرت على ٧ دراين باره مى‌فرمايد:

«مَنْ لَمْ يُصْلِحْ نَفْسَهُ لَمْ يُصْلِحْ غَيْرَهُ»[١]

كسى كه خودش را اصلاح نكند، نمى‌تواند ديگرى را اصلاح كند.

ترجيح حيات اخروى‌

ويژگى ديگر تعليم و تربيت اسلامى، ترجيح زندگى جاويد آخرت بر دنياى زودگذر و فانى است. در همه مراحل تعليم و تربيت اسلامى، سعى بر اين است كه به متربّى تفهيم شود كه ضمن پرداختن به امور دنيوى در حدّ ضرورت، همواره تلاش براى آخرت را مقدّم بدارد.

در بينش اسلامى هم به دنيا توجّه شده است و هم به آخرت، بر خلاف مسيحيّت تحريف شده كه در ادّعا فقط به آخرت پرداخته و بر خلاف آنهايى كه فقط به دنيا توجّه كرده‌اند. از نظر اسلام، دنيا بهترين وسيله است براى رسيدن انسان به آخرت سعادتمند و دنيا جايگاه تكامل انسان است. حضرت على ٧ شنيد كه كسى به دنيا بد مى‌گويد، ايشان ضمن ردّ چنين تفكّرى فرمود:

«انَّ الدُّنْيا دارُ صِدْقٍ لِمَنْ صَدَقَها وَ دارُ عافِيَةٍ لِمَنْ فَهِمَ عَنْها وَ دارُ غِنًى لِمَنْ تَزَوَّدَ مِنْها وَ دارُ مَوْعِظَةٍ لِمَنِ اتَّعَظَ بِها مَسْجِدُ احِبَّاءِ اللَّهِ وَ مُصَلَّى مَلائِكَةِ اللَّهِ وَ مَهْبِطُ وَحْىِ اللَّهِ وَ مَتْجَرُ اوْلِياءِ اللَّهِ اكْتَسَبُوا فيهَا الرَّحْمَةَ وَ رَبِحُوا فيهَا الْجَنَّةَ»[٢]

دنيا خانه راستى است براى كسى كه آن را راستگو انگاشت و خانه تندرستى است براى كسى كه آن را شناخت و خانه بى‌نيازى است براى كسى كه از آن توشه برگرفت و خانه پند است براى كسى كه از آن پند آموخت، محلّ سجده محبّان خدا و محلّ نماز فرشتگان خدا و محلّ فرود وحى خدا و محلّ تجارت دوستان خداست كه در آن رحمت خدارا به دست آوردند و بهشت را سود بردند.

[١] - غررالحكم، ج ٢، ص ٧٠٢.

[٢] - نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهيدى، ص ٣٨٤، حكمت ١٣١.