تعليم و تربيت در اسلام - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٠١ - اهميت تربيت قلب

درس سيزدهم: انواع تربيت (٢)

تربيت قلب‌

«قلب» دارى دو معناست:

١- جسم صنوبرى شكلى كه در طرف چپ سينه انسان قرار گرفته و تنظيم جريان خون بدن را به عهده دارد. اين قلب، ميان انسان و حيوانات ديگر مشترك است.

٢- لطيفه‌اى ربّانى و روحانى كه در واقع حقيقت انسان را تشكيل مى‌دهد و قابليت درك دانش و معرفت را دارد و مورد خطاب و عتاب و درخواست قرار مى‌گيرد و با قلب به معناى اوّل، نوعى ارتباط دارد.[١]

منظور ما از قلب، نوع دوّم است كه فيلسوفان به آن «نفس مجرّد ناطقه» مى‌گويند و اهل عرفان از آن به «نفس» و «روح» نيز تعبير مى‌كنند.[٢]

اهميّت تربيت قلب‌

قلب، كانون عواطف و احساسات انسان است كه اگر بطور صحيح پرورش نيابد، پيامدهاى ناهنجارى دارد كه جبران آنها به آسانى امكان پذير نيست. پيامبر گرامى اسلام ٦ فرمود:

«اذا طابَ قَلْبُ الْمَرْءِ طابَ جَسَدُهُ وَ اذا خَبُثَ الْقَلْبُ خَبُثَ الْجَسَدُ»[٣]

[١] - محجّة البيضا، ج ٥، ص ٥.

[٢] - ر. ك: فرهنگ معارف اسلامى، ج ٣، ص ٥٤٠؛ و علوم اسلامى، مرتضى مطهرى، ص ٢٤٧، انتشارات اسلامى.

[٣] - بحارالانوار، ج ٦٧، ص ٥٠، بيروت.