تعليم و تربيت در اسلام - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٢٤ - رابطه تعليم با تربيت
امام خمينى (قدس سره) مىفرمايد:
«تحصيل اين علوم در واقع مقدمهى تهذيبنفس و تحصيل فضايل و آداب ... مىباشد».[١]
٢- تأثير تربيت بر تعليم: تربيت صحيح جسمى و روحى، فكر و عقل متربى را به شكل مطلوبى پرورش مىدهد و از تنبلى، كسالت و بيمارى بدن و ناراحتيهاى روانى او جلوگيرى مىكند و ذهنش را براى فراگيرى هر چه بهتر و بيشتر مطالب آماده مىسازد.
قرآن كريم تأثير تربيت بر تعليم را مورد تأكيد قرار داده و مىفرمايد:
«وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ ...»[٢]
و تربيت مىكند (پيامبر صلى اللّه عليه و آله) آنها را و كتاب و حكمت را به آنان مىآموزد.
امام خمينى (قدس سره) در توضيح اين آيه مىفرمايد:
«مقدم بر تعليم حكمت و تعليم كتاب، تزكيه را ذكر فرموده است، ... تا آنكه آنها تزكيه بشوند و تعليم بكند كتاب را بر آنها و حكمت را بر آنها عرضه بدارد».[٣]
و در جاى ديگر مىفرمايد:
«تا تزكيه نباشد، تعليم كتاب، حكمت ميسور نيست».[٤]
٣- تعليم و تربيت مكمّل يكديگر: هيچ يك از تعليم و تربيت به تنهايى، قدرت پاسخگويى به نيازهاى اساسى انسان در جنبههاى گوناگون جسمى و روحى، فردى و اجتماعى، و ... را ندارد، بلكه هر دو به كمك هم خواهند توانست، مشكلات و نيازهاى واقعى بشر را حل كنند، و او را از گردابهاى هلاكت و نابسامانىهاى زندگى نجات داده، به سوى رشد و كمال واقعى رهنمون سازند.
امام خمينى (قدس سره) مىفرمايد:
«تعليم بايد پهلويش تربيت باشد، تربيت صحيح، تربيت اسلامى، اگر تعليم تنها باشد،
[١] - مبارزه با نفس يا جهاد اكبر، ص ١٥، انتشارات هدى.
[٢] - جمعه( ٦٢)، آيه ٢.
[٣] - صحيفه نور، ج ٨، ص ٢٦٥.
[٤] - همان، ج ١٤، ص ٢٥٣.