تعليم و تربيت در اسلام - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٨٨ - محدود ندانستن فراگيرى علم

بنابراين، رسيدن به مقامات عالى آخرت جز از كانال دنيا ميسور نيست و دنيا بستر تكامل و محلّ بارور ساختن بذر آخرت است. اگر مى‌بينيم در بعضى از آيات و روايات، دنيا مورد نكوهش قرار گرفته، در واقع خود دنيا منظور نيست، بلكه دنيا دوستى و هدف قراردادن دنيا، محكوم و سرزنش شده است و فكر كسانى تخطئه گشته كه مى‌گويند:

«إِنْ هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ»[١]

زندگانى جز اين چند روزه حيات دنيا بيش نيست كه زنده شده و خواهيم مرد و ديگر برانگيخته نخواهيم شد.

در مقام مقايسه ميان دنيا و آخرت بطور قطع، جهان باقى بر جهان فانى ترجيح دارد و اين رجحان از جهات گوناگونى از قبيل جاودانگى آخرت، زوال ناپذيرى نعمتهاى آن و ...

قابل اثبات است. قرآن مجيد به برترى حيات اخروى تصريح كرده، مى‌فرمايد:

«وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقى‌»[٢]

آخرت بهتر و پايدارتر است.

در جاى ديگر مى‌فرمايد:

«قُلْ مَتاعُ الدُّنْيا قَلِيلٌ وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقى‌»[٣]

بگو كالاى دنيا اندك است و آخرت براى كسى كه تقوا پيشه كند، بهتر است.

محدود ندانستن فراگيرى علم‌

يكى ديگر از ويژگيهاى تعليم و تربيت اسلامى اين است كه تحصيل علم را به زمان، مكان، افراد و طبقه خاصّى محدود نمى‌داند؛

١- از جهت زمان: در بينش اسلامى به دانش اندوزى از گهواره تا گور سفارش شده‌

[١] - مؤمنون( ٢٣)، آيه ٣٧.

[٢] - اعلى( ٨٧)، آيه ١٧.

[٣] - نساء( ٤)، آيه ٧٧.