تعليم و تربيت در اسلام - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٣٦ - اهميت تربيت از ديدگاه اسلام
«اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ»[١]
بخوان به نام پروردگارت كه آفريد.
قرآن كريم در نخستين سوره خود، صفت «ربوبيّت» خداوند را مورد اشاره قرار داده، مىفرمايد:
«الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ»[٢]
حمد و سپاس، مخصوص پروردگار جهانيان است.
امام خمينى (قدس سره) در توضيح اين آيه مىفرمايد:
«شما در قرآن كريم در اوّل سوره قرآن كريم مىخوانيد كه «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ»، كلمه ربوبيت را و مبدأ تربيت را در اوّل قرآن طرح مىكند و ما را مكلف فرمودهاند كه در هر شبانهروز، چندين مرتبه اين را در ركعات نماز بخوانيم و توجه داشته باشيم به اينكه مسأله تربيت و ربوبيت كه درجه اعلاى آن مخصوص به خداى تبارك و تعالى است و دنبال آن منعكس مىشود در انبياء عظام و به وسيله آنها به ساير انسانها، اين در آن پايه از اهميت بوده است كه دنبال «لِلَّهِ»، «رَبِّ الْعالَمِينَ» مربّى عالمين آمده است.»[٣]
در آيهاى ديگر، تنها راه سعادت و خوشبختى بشر را تربيت صحيح و تزكيه درون از رذايلاخلاقى معرفى كرده و نتيجه بىتوجهى به اين مهم را هلاكت و بدبختى حتمى مىداند:
«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها»[٤]
هر كه نفس خويش را پاك گردانيد، رستگار شد و هر كه در پليدىاش كوشيد زيانكار گشت.
از اينها گذشته، چنان كه در درسهاى پيش گفته شد، قرآن كريم در چهار مورد تزكيه و تعليم را در كنار هم ذكركرده[٥] و آن را از مهمترين وظايف پيامبر ٦ دانسته است.
اين در حالى است كه پيامبر ٦ رسالتهاى گوناگونى بر عهده داشته و به برخى از
[١] - علق( ٩٦)، آيه ١.
[٢] - حمد( ١)، آيه ٢.
[٣] - صحيفه نور، ج ١٤، ص ١٠٣.
[٤] - شمس( ٩١)، آيات ٩- ١٠.
[٥] - بقره( ٢)، آيات ١٢٩ و ١٥١؛ آل عمران( ٣)، آيه ١٦٤؛ جمعه( ٦٢)، آيه ٢.