را عبادت مى‌كند، در نتيجه از عبادت لذت مى‌برد، روحش با عبادت، بر جسم چيره مى‌شود و به سوى كانون نامرئى هستى به پرواز درمى‌آيد، در جذبه‌هاى شوق، جلوه خدا را مشاهده مى‌كند و دلش مجذوبِ آن جمال مطلق مى‌گردد. ديگر براى عبادت، شب و روز نمى‌شناسد، زيرا همه جا و همه وقت او سرشار از روشنايى است.
شب مردان خدا روز جهان‌افروز است دوستان را به حقيقت شب ظلمانى نيست‌ على عليه السلام در مناجاتى، عبادت خود را چنين توصيف مى‌كند:
«ما عَبَدْتُكَ خَوْفاً مِنْ نارِكَ وَ لا طَمَعاً فى‌ جَنَّتِكَ، بَلْ وَجَدْتُكَ اهْلًا لِلْعِبادَةِ فَعَبَدْتُكَ» «١» خداوندا! من تو را به خاطر بيم دوزخت يا طمع در بهشتت پرستش نكرده‌ام بلكه تو را شايسته عبادت يافتم و عبادت كردم.
اين اعلا مرتبه كمال و تقرّب است كه در سايه يافتن «خلق عبادى» حاصل مى‌شود و تنها نصيب بندگان خاصّ خدا مى‌گردد و درك فهم آن از حوصله ادراك اشخاص عادى بيرون است. حضرت على عليه السلام، شب زنده‌دارى اين قبيل افراد را چنين وصف فرموده:
«فَأَمَّا اللَّيْلُ فَصافُّونَ أَقْدامَهُمْ تالينَ لِأَجْزاءِ الْقُرانَ يُرَتِّلُونَهُ تَرْتيلًا يُحَزِّنُونَ بِهِ انْفُسَهُمْ وَ يَسْتَثيرُونَ بِهِ دَواءَ دائِهِمْ ... فَهُمْ حانُونَ عَلى‌ اوْساطِهِمْ، مُفْتَرِشُون لِجِباهِهِمْ وَ أَكُفِّهِمْ وَ رُكَبِهِمْ وَ أَطْرافِ أَقْدامِهِمْ، يَطْلُبُونَ إِلَى اللَّهِ تَعالى‌ فى‌ فَكاكَ رِقابِهِمْ» «٢» شبها، بر پا ايستاده، آيات قرآن را با آرامى تلاوت مى‌كنند و [با دقّت در معانى آنها] اندوهى عارفانه در دل ايجاد مى‌كنند و داروى درد خويش را آن مى‌جويند ... كمرها را به عبادت، خم كرده پيشانيها، كف دستها، زانوها و سرانگشتان پا را به خاك مى‌سايند و از خداوند آزادى خويش را مى‌طلبند.