الف- گناه‌ گناه، دشمن ديرينه و خطرناك انسان و دور كننده او از نعمتهاى مادّى و معنوى است و مانع بزرگى در مسير كمال او محسوب مى‌شود.
دعاى فرد گنهكار به‌اجابت نمى‌رسد و ناله‌هايش خريدار ندارد. امام باقر عليه السلام فرمود:
انسان گاهى حاجتى دارد و از خدا طلب مى‌كند و خداوند ضمن قبول آن انجامش را به وقت مناسبى وامى‌گذارد، ولى بنده در اين مدّت مرتكب گناه مى‌شود. خداوند به مأمور اجابت دعا امر مى‌كند: خواسته‌اش را اجابت نكن و او را از اين لطف محروم نما كه خشم ما را برانگيخت و شايسته بى‌اعتنايى گرديد. «١» شخصى خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و گفت: دوست دارم كه دعايم مستجاب شود، حضرت به وى فرمود:
«طَهِّر مَأكَلَكَ وَ لا تُدْخِلْ بَطْنَكَ الْحَرامَ» «٢» خوراك خود را پاكيزه كن و غذاى حرام نخور.
ب- تقاضاى اخلاق عبادى(ج‌٢) ١٤٠ حكمت روزه ص : ١٣٩ امر محال و يا غير جايز اجابت دعا از جانب خداى سبحان پس از حصول شرايط در صورتى است كه آنچه از خدا خواسته‌ايم ممكن و مشروع باشد. به عبارت ديگر، دعا در مسير مصلحت خلقت انجام گيرد و دعاى انحرافى نباشد. از حضرت على عليه السلام سؤال شد:
«فَأَىُّ دَعْوَةٍ أَضَلُّ؟ قالَ: الدَّاعى‌ بِما لا يَكُونُ» «٣» كدام دعا گمراهى است؟ فرمود: دعا كردن و خواستن كارهاى نشدنى و غير ممكن.