بزدايند. علاوه بر اين، نوع خاصّى از طهارت را تحت عنوان وضو، غسل و تيمّم، شرط صحّت عبادتها دانسته و هر يك را در شرايطى بر مسلمانان واجب كرده است.
اينجا ممكن است، سؤالى به ذهن راه يابد و آن اين‌كه پاك بودن بدن و لباس و يا شستشوى تمام يا قسمتى از بدن، به عنوان غسل يا وضو چه تأثيرى در عبادت دارد؟ به‌عنوان مثال، چرا لازم است انسان قبل از نماز، وضو بگيرد؟ يا در شرايط ويژه‌اى غسل كند؟ يا اگر به آب دسترسى نداشت يا از مصرف محذور داشت، به جاى وضو و غسل، تيمّم نمايد؟ بويژه اگر بدن او تميز بوده و هيچ‌گونه آلودگى نداشته باشد، انجام اين تشريفات چه ضرورتى دارد؟ آيا در وقتى كه انسان دسترسى به آب ندارد، دست زدن به خاك و ماليدن آن به صورت و پشت دستها برخلاف اصول بهداشتى نيست؟
در پاسخ بايد گفت طهارت‌هاى سه‌گانه فوق، اضافه بر آن كه مقدّمه عبادت‌هايى از قبيل نماز، روزه و طواف هستند خود نيز عبادت مستقلّى به‌حساب مى‌آيند و صرف نظر از ديگر عبادت‌ها به خودى خود موضوعيّت دارند، زيرا آثار بسيار مثبت و سازنده‌اى در روح آدمى به‌جاى مى‌گذارند كه در تحصيل خلق عبادى نقش مستقيم و عميقى دارند.
از اين رو در آنها قصد قربت شرط است، به‌گونه‌اى كه اگر فردى همه آداب وضو يا غسل يا تيمّم را انجام دهد، ولى قصد قربت نكند تكليف از او ساقط نمى‌شود. از اين گذشته، رعايت و انجام اين آداب، اضافه بر آثار ارزنده بهداشتى، نتايج تربيتى و اخلاقى گرانبهايى نيز در پى دارد كه اينك به اجمال درباره هركدام توضيح مى‌دهيم:
الف- فايده وضو: گذشته از اين كه چند بار شستن صورت و دستها در شبانه‌روز، اثر قابل ملاحظه‌اى در نظافت بدن دارد، وضو گرفتن به خودى خود، موجب نشاط جسم و روشنايى روح است.
حضرت رضا عليه السلام در مورد علّت تشريع وضو مى‌فرمايد:
دستور وضو و آغاز عبادت به‌وسيله آن بدان سبب است كه بندگان خدا هنگام ايستادن در برابر او و مناجات با وى پاكيزه باشند، دستوراتش را به كار بندند و از آلودگى‌ها و نجاست‌ها بركنار شوند. علاوه بر اين وضو سبب مى‌شود كه آثار خواب و كسالت، از انسان برطرف شود و