اخلاق عبادى(ج2) - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٢٠
نرمى در گفتار سبقت در سلام و ... نيز به عنوان نمودهايى از عبادت شناخته شدهاند.
از جمعبندى اخبار و روايات مزبور مىتوان چنين نتيجه گرفت كه هر كار شايستهاى اگر با نيّت خالص و براى خشنودى خداوند صورت بگيرد، عملى عبادى محسوب مىشود.
بىنيازى خداوند از عبادت بندگان خداوند متعال غنى بالذّات است، نه نيازى به عبادت و اطاعت ما دارد و نه از معاصى بندگانش زيان مىبيند.
گر جمله كاينات كافر گردند بر دامن كبرياش ننشيند گرد سود و زيان ناشى از عبادت و معصيت، به خود بنده باز مىگردد، زيرا اين بنده است كه در سايه عبادت خدا و پيروى از فرامين او از نعمت قرب الهى بهرهمند مىشود و عزّت مىيابد و در اثر معصيت و نافرمانى خداوند، سقوط مىكند و از ر اخلاق عبادى(ج٢) ٢٧ نقش عبادت در رسيدن به كمال ص : ٢٧ حمت گسترده او محروم مىگردد.
آيات متعدّدى از قرآن كريم اين حقيقت را با تعابيرى گوناگون بيان كرده است؛ مانند:
«مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ اساءَ فَعَلَيْها» «١» هر كس كار شايستهاى بهجا آورد، براى خود اوست و كسى كه كار بد مىكند به زيان خود اوست.
و نيز مىفرمايد:
«وَ مَنْ يَشْكُرُ فَأِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ كَفَرَ فَأِنَّ اللَّهَ غَنِىٌّ حَميدٌ» «٢» هر كس شكرگزارى كند، تنها به سود خويش شكر كرده و آن كس كه كفران كند،- زيانى به خدا نمىرساند، چرا كه- همانا خداوند بىنياز و ستوده است.
حضرت على عليه السلام نيز در نخستين فراز از خطبهاى كه در آن اوصاف متّقين را