درس هفدهم: حجّ‌ جايگاه حجّ در اسلام‌ «إِنَّ أَوَّلَ بَي اخلاق عبادى(ج‌٢) ١٥٠ اخلاق در حج ص : ١٤٩ ْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذى‌ بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمينَ فيهِ اياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ امِناً وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَانَّ اللَّهَ غَنىٌّ عَنِ الْعالَمينَ» «١» نخستين خانه‌اى كه براى مردم بنا شده، همان است كه در مكّه است؛ خانه‌اى كه براى جهانيان بركت و هدايت است. در آنجا آيات روشنى از جمله مقام ابراهيم عليه السلام است و هر كس داخل آن شود در امان است. براى خدا، حجّ آن خانه بر كسانى كه قدرت رفتن به آن را داشته باشند واجب است و هر كس كفران ورزد (و آن‌را ترك كند) خدا از عالميان بى‌نياز است.
عنوانهاى «اوّلين‌خانه»، «مبارك»، «هدايتگر همه»، «نشانه‌هاى روشن»، «مقام‌ابراهيم» و «امنيت» كافى است كه اهمّيّت و ويژگى «حج» را نمايان سازد. چنين تعابيرى در مورد هيچ يك از عبادات اسلامى به كار نرفته است. اين تعبيرها خود، گوياى مقام والاى حج در اسلام است. انتهاى آيه نيز، هشدارى است به‌كسانى كه حج را ترك مى‌كنند و اينكه تشريع حج و امنيّت مكّه به سود مسلمانان حج‌گزار است و با اشاره به بى‌نيازى خدا از همه، خسران ترك مراسم حج را متوجّه تاركان آن مى‌كند، چنان‌كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله نيز به آنان چنين وعيد مى‌دهد:
«مَنْ سَوَّفَ الْحَجَّ حَتَّى يَمُوتَ بَعَثَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَهُودِيّاً أَوْ نَصْرانِيّاً» «٢»