اخلاق عبادى(ج2) - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٠٧
موجودات آسمان و زمين را نيز تسبيحگوى خداوند مىداند. «١» وقتى از امير مؤمنان على عليه السلام معناى «سُبْحانَ اللَّهِ» را پرسيدند فرمود:
«هُوَ تَعْظيمُ جَلالِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ تَنْزيهُهُ عَمَّا قالَ فيهِ كُلُّ مُشْرِكٍ فَاذا قالَهَا الْعَبْدُ صَلَّى عَلَيْهِ كُلُّ مَلَكٍ» «٢» آن، بزرگ دانستن جلال خداوند است و منزّه دانستن او از آنچه هر مشركى درباره خدا مىگويد. پس هرگاه بندهاى آن را بگويد هر فرشتهاى بر او درود فرستد.
و نيز از مهمترين آداب سجود آن است كه انسان سجده خود را طولانى كند.
رسول خدا صلى الله عليه و آله رعايت اين ادب را شرط محشور شدن با خود دانسته مىفرمايد:
«اذا ارَدْتَ ان يَحْشُرَكَ اللَّهُ مَعى فَاطِلِ السُّجُودَ بَيْنَ يَدَىِ اللَّهِ» «٣» هرگاه خواستى كه خداوند- در قيامت- با من محشورت كند، سجدهات را در پيشگاه خداوند طولانى كن.
٨- تشهّد: در تشهّد بار ديگر به وحدانيّت خداوند، نفى هرگونه شريك از او و نيز عبوديّت و رسالت نبىاكرم صلى الله عليه و آله گواهى مىدهيم و بر آن حضرت و خاندان پاكش درود مىفرستيم. امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
«التَّشَهُّدُ ثَناءٌ عَلَى اللَّهِ تَعالى، فَكُنْ عَبْداً لَهُ فِى السِّرِّ، خاضِعاً لَهُ فِى الْفِعْلِ، كَما انَّكَ عَبْدٌ لَه بِالْقَوْلِ وَالدَّعْوى «٤» ...» تشهّد ستايش خداوند متعال است. پس تو همانگونه كه به زبان و گفتار ادّعاى بندگى او را دارى، در ضمير باطن نيز بايد بنده او بوده و در عمل هم در برابرش خاضع باشى.