نظام خلقت، سازگار نيست و همانند باتلاقى فريبنده، بتدريج، شخص دو چهره را به رسوايى و نيستى مى‌كشاند. بطور كلى در عالم هستى- كه بحق آفريده شده- ياوه‌كاران، دغلبازان و جو فروشانِ‌گندم‌نما با از كف دادن سرمايه عمر در راه باطل، دو چندان زيان مى‌كنند؛ آن كه با خدا، پيامبر (ص)، امام و امّت، با دو زبان و دو شخصيّت برخورد مى‌كند، هم خود را فريفته و سرمايه‌اش را به باد داده است و هم ديگران را با اعمال پوچ و دروغين، فريب داده است، دچار ياوگى و خسران گشته است.
در نشئه آخرت نيز، كه حقيقت و ملكوت همه اشيا برملا مى‌شود، شخصيّت دوگانه منافق، بسيار زشت، آزار دهنده و رسواگر است. امام صادق عليه‌السلام با علم خدادادى خويش، آن حالت ننگين را چنين ترسيم مى‌كند:
«مَنْ لَقِىَ‌الْمُسْلِمينَ بِوَجْهَيْنِ وَ لِسانَيْنِ جاءَ يَوْمَ‌الْقِيامَةِ و لَهُ لِسانانِ مِنْ نارٍ» «١» كسى كه با دو چهره و دو زبان با مسلمانان ديدار كند، روز قيامت، در حالى كه دو زبان آتشين دارد، (به محشر) مى‌آيد.
امام خمينى در شرح اين حديث شريف، مى‌نويسد:
نفاق و دورويى، علاوه بر آنكه خود صفتى است قبيح و زشت، كه انسان شرافتمند هيچ‌گاه متصّف به آن نيست و داراى اين صفت از جامعه انسانيت خارج، بلكه با هيچ حيوانى نيز شبيه نيست و مايه رسوايى و سرشكستگى در اين عالم پيش اقران و امثال است و ذلّت و عذاب اليم در آخرت است و بطورى كه در حديث شريف ذكر فرموده، صورتش در آن عالم آن است كه انسان با دو زبان از آتش محشور گردد و اسباب رسوايى او پيش خلق خدا و سرافكندگى او در محضر انبياى مرسلين و ملائكه مقرّبين گردد و شدّت عذابش نيز از اين روايت مستفاد شود، زيرا اگر جوهر بدن، جوهر آتش شود، احساس، شديدتر و الم، بيشتر گردد. «٢» برخى ديگر از پيامدهاى ناهنجار نفاق بدين شرح است: