فرار از جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٣
مجروح شدن چندتن از نيروهاى تحت فرمانش، صحنه نبرد را ترك گفت. فرمانده سوّمى تعيين شد كه او هم به سرنوشت دو فرمانده قبلى دچار شد. در اين هنگام رسول اكرم (ص) با حالت ناراحتى سه مرتبه اين جمله را تكرار كرد:
«هكَذا تَفْعَلُ الْمُهاجِرُونَ وَ الْانْصار؟» آيا مهاجرين و انصار اين چنين مىكنند؟
سپس جمله تاريخى معروف را درباره اميرمؤمنان (ع) برزبان راند:
«لَاعْطِيَّنَ الرَّايَةَ غَداً رَجُلًا يُحِبُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ كَرَّاراً غَيْرَ فَرَّار لايَرْجِعُ حَتَّى يَفْتَحُ اللَّهُ عَلى يَدِهِ» «١» فردا پرچم را به دست مردى مىدهم كه خدا و رسولش را دوست دارد و خدا و رسول خدا نيز او را دوست مىدارند. مكرر حمله مىكند و فرار كننده نيست. از نبرد بر نمىگردد مگر آنكه خداوند پيروزى را به دستش مىآفريند.
همچنانكه ملاحظه مىكنيد آن حضرت با جمله تحقيرآميز: «هكَذا تَفْعَلُ الْمُهاجِرُونَ وَ الْانْصار؟» فرماندهان و نيروهايى كه از مقابل دشمن فرار كردهبودند، نكوهش و سرزنش مىكند و با جمله بعد اميرمؤمنان (ع) را تشويق مىنمايد.
و نيز هنگامى كه پيامبر اكرم (ص) از نبرد احد بازگشت، مردم به استقبال او شتافتند. آن حضرت به طرف مسجد رفت. مردم با ديدن پيامبر (ص) از كار خود شرمنده گشتند و به اظهار ندامت و گريه و زارى پرداختند و به گناه خود اعتراف و توبه كردند. در اين هنگام، اين آيه نازل شد: