فرار از جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨
نٌكات قابل توجه در آيه ١. مخاطب آيه شريفه همه مؤمنان در همه زمانها هستند.
٢. مقاومت و ايستادگى و عدم فرار از مقابل دشمن انبوه مطرح است.
يعنى يك مؤمن نبايد از روبهرو شدن با دشمنى كه داراى نيروى انبوه و عِدّه و عُدّه فراوان است، هراس داشته باشد و از معركه بگريزد.
٣. «عقبنشينى تاكتيكى در آيه شريفه استثناء شده است. (الّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ).
متحرّف، از ماده تحرّف به معناى كنارهگيرى است. يعنى كنارهگيرى از ميدان مبارزه براى تغيير تاكتيك و حمله مجدّد مانعى ندارد؛ بلكه در مواردى هم پسنديده است.
٤. همچنين «مُتَحَيِّزاً الى فِئَةٍ» نيز استثنا شده است. متحيّز از مادّه تحيّزبه معنى پناه بردن و ملحق شدن به گروه است. اگر كسى صحنه نبرد را ترك مىكند تا به گروهى ملحق شود و به همراه آنان به دشمن حمله كند، مانعى ندارد.
٥. فرار از جنگ و گريختن از مقابل دشمن، از گناهان كبيره است؛ زيرا انسان فرارى دچار خشم الهى شده و عذاب الهى در انتظار اوست. «١» (فَقَدْ باؤُا بِغَضَبٍّ مِنَ اللَّهِ)
٦. شايد انسان فرارى چنين تصور كند كه از معركه جان سالم بدر برده و به ظاهر به جايى امن دست يافته است. امّا نمىداند كه در حقيقت جهنّم و عذاب را مأوى گرفته است. و به سوى بدترين جايگاهها شتافته است. (وَ مَأْويهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصيرُ)
٢. «اذْ قالَتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ يا اهْلَ يَثْرِبَ لامُقامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا وَ يَسْتَأْذِنُ فَريقٌ مِنْهُمُ النَّبِىَّ يَقُولُونَ انَّ بُيُوتَنا عَوْرَةٌ وَ ماهِىَ بِعَوْرَةٍ انْ يُريدُونَ الّا فِراراً» «٢»