فرار از جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٨

فردى ضعيف النفس، ترسو، بزدل و بى‌ايمان تلقى شده است. از اين رو آينده‌اى تاريك دارد و احساس شكست مى‌كند. تصوّر مى‌كند همه مشكلات برضد او در جريان است.
ج. آثار سوء فرار بر نيروهاى خودى‌ فرار از جنگ اثر نامطلوبى روى نيروهاى خودى مى‌گذارد. وقتى نيروها ديدند يك نفر يا چند نفر از صحنه نبرد گريختند، يك مرتبه شوكى در آنان ايجاد مى‌شود و قدرت و توان مقاومتشان كاهش مى‌يابد. هر چند هم كه ايمان داشته باشند در عين حال فرار عده‌اى از نيروها، تأثير منفى در عمل و كار آنان مى‌گذارد.
و چنانچه نيروهاى ديگر از چنان ايمان و هدفى والا برخوردار نباشند، ممكن است روزنه‌اى براى فرار آنان هم باز شود و به فكر فرار بيفتند. زيرا اين فكر تصوّر براى آنان پيش مى‌آيد كه با فرار عدّه‌اى از همرزمانشان، جبهه آنان ضعيف شده است و آنان توان مقاومت در مقابل دشمن را ندارند. و سرانجام زخمى، كشته يا اسير خواهند شد و با اين انديشه شيطانى، فرار را براى خود توجيه مى‌كنند و به دنبال فراريان، صحنه نبرد را خالى مى‌نمايند.
تاييد بر اين مطلب تأثير منفى فرار عبداللَّه بن ابىّ منافق و همراهانش در جنگ احد، بر دو قبيله بنى حارثه و بنى سلمه بود. آنان با ديدن بازگشت سيصد نفر از منافقان، سست شده و خواستند از نبرد بگريزند و صحنه را خالى كنند؛ ليكن خداوند آنان را يارى كرد و از اين فكر شيطانى بازداشت.
قرآن كريم در مورد اين قضيه مى‌فرمايد:
«اذْهَمَّتْ طائِفَتانِ مِنْكُمْ انْ تَفْشَلا وَاللَّهُ وَلِيَّهُما وَ عَلَى‌اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ» «١»