فرار از جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٠

آرامش را از افراد بگيرد و روحيه آنان را تضعيف نمايد.
شايعه كشته شدن فرمانده، بمباران شيميايى، محاصره و ... از جمله ترفندهاى دشمن است.
در نبرد احد، دشمن با كشتن يكى از صحابه رسول خدا (ص) به نام مصعب بن عمير كه شبيه به آن حضرت بود، تصوّر كرد پيامبر (ص) را به شهادت رسانيده است. از اين رو در بين نيروها شايع كرد كه محمد (ص) كشته شد. مسلمانان ضعيف ايمان با شنيدن شايعه شهادت پيامبر (ص) صحنه نبرد را ترك كرده، فرار را بر قرار ترجيح دادند. «١» آنگاه اين آيه نازل شد و فراريان را مورد خطاب قرار داد كه:
«وَ ما مُحَمَّدٌ الّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ افَإِنْ ماتَ اوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى‌ اعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى‌ عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِى اللَّهُ الشَّاكِرينَ» «٢» محمّد (ص) جز فرستاده‌اى بيش نيست كه فرستادگانى قبل از او در گذشته‌اند. پس اگر بميرد يا كشته شود، عقبگرد مى‌كنيد (و دست از دين و آيين و دفاع از آن برمى‌داريد؟) هر كس به عقب برگردد هرگز به خدا ضرر نمى‌زند و بزودى خداوند شاكران را پاداش مى‌دهد.
البته در تاريخ جنگها موارد متعددى به چشم مى‌خورد كه شايعات موجب فرار نيروها از صحنه جنگ شده است. «٣» معاويه در به كار بردن شايعه، دست به نفاق و تلوّن بسيار مهيبى زده بود، به‌