فرار از جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٦
٣. «يا ايُّهَاالَّذينَآمَنُوا اذا لَقيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ» «١» اى مؤمنان وقتى با گروهى از كفّار روبهرو شديد، ثابت قدم باشيد و خدا را بسيار ياد كنيد شايد شما رستگار شويد.
آيات سهگانه، چنين جمعبندى مىشوند: در ابتدا كه مسلمانان داراى ايمان قوى بودند، تكليفشان اين بود كه در مصاف با دشمن ثبات داشته و خدا را بسيار ياد كنند و هر نفر در مقابل ده نفر از كفّار مقاومت نمايند. ليكن بعدها كه ايمان آنان رو به كاستى رفت، قرار شد يك نفر در برابر دو نفر پايدارى كند.
بنابراين با توجّه به اطلاق آيه دوّم و سوّم و عدم نسخ آنها با آيات و روايات، تكليف مسلمانان آن است كه از مقابل دو برابر خود از كفّار، نگريزند، و الّا گريز آنان فرار از زحف محسوب مىشود.
اگر گفته شود كه شأن نزول آيات مربوط به جنگهاى زمان رسول خدا (ص) است و به زمان ما ربطى ندارد! بايد در جواب گفت: اوّلًا خداوند با خطاب «يا ايها الذين آمنوا» به همه مؤمنان فرمان پايدارى مىدهد؛ ثانياً شأن نزول، آيات را محدود نمىكند؛ ثالثاً با چنين تصورى بايد قرآن را بوسيد و كنار گذاشت. بنابراين چنين تصورى باطل است.
د- ديدگاه روايات روايات نيز بر مقاومت مسلمانان در برابر دشمنان كه عدهشان دو برابر مسلمانان باشد، تأكيد دارند كه به ذكر چند نمونه مىپردازيم.
در وسائل الشّيعه در باب «جواز فرار المسلم من ثلاثة فى الحرب» در اين خصوص رواياتى را ذكر مىكند: