فرار از جنگ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٢
بنابراين عقبنشينى (تاكتيكى با رعايت همه جوانب امر و هماهنگى با فرماندهى كل و نيز هماهنيگى با ديگر نيروهاى عملياتى) نه تنها حرمت ندارد بلكه در مواقعى هم لازم است اين عمل انجام گيرد.
امام على عليه السلام فرمود:
«لا تَشْتَدَّنَّ عَلَيْكُمْ فَرَّةٌ بَعْدُها كَرَّةٌ وَ لا جَوْلَةٌ بَعْدُها حَمْلَةٌ» «١» عقب نشينىهايى كه مقدمه حمله تازه است بر شما ناگوار و مشكل نباشد و از آن ناراحت نباشيد.
در صدر اسلام گاهى عقبنشينى از سوى برخى فرماندهان صورت مىگرفت، و رسول خدا، آن حركت را فرار نمىدانست كه به عنوان نمونه، به عقبنشينى در جنگ موته اشاره مىكنيم.
جنگ مُوته اين نبرد در سال هشتم هجرى رخ داد. رسول گرامى (ص) سه فرمانده تعيين كرد و فرمود: فرمانده سريّه جعفر بن ابيطالب است، اگر كشته شد، زيد بن ثابت و اگر او هم كشته شد، عبداللَّه بن رواحه و اگر او نيز كشته شد مردم خود فرماندهى انتخاب كنند.
تعداد مسلمانان سه هزار نفر و تعداد دشمن صد هزار نفر بود. نبرد در مرزهاى «بَلْقاء» با سپاهيان هِرْقَلْ (روميان) آغاز شد. همچنانكه پيامبر گرامى (ص) پيش بينى كرده بود، هر سه فرمانده در اين جنگ به شهادت رسيدند.
آنگاه نيروها خالد بن وليد را به فرماندهى برگزيدند. ليكن تاب مقاومت نداشتند و سرانجام شبانه عقبنشينى كردند. وقتى به نزديك مدينه رسيدند