ترور و دفاع مشروع - برجی، یعقوبعلی - الصفحة ٣٣ - ٤-٤ محاربه
تصريح كردهاند مانند كاشف الغطاء در كتاب «كشف الغطاء» ، [١]علامه در «قواعد» ، [٢]شيخ حسن نجفى در «جواهر الكلام» . [٣]
شايد تعبير «تجريد سلاح» كه در تعريف اكثر فقيهان آمده است، در مقام بيان حكم مصداق خارجى محاربه در زمان ائمه بوده، در ايجاد و تحقق عنوان محاربه، صرف قصد ايجاد خوف و وحشت يا قصد برهم زدن نظم و امنيت اجتماعى كافى باشد، بنابر اين به كار بردن انواع سلاح اعم از سرد و گرم، بمبگذارى، انفجار، ترور و هر اقدامى كه منجر به سلب امنيت اجتماعى گردد، در صورتى كه همراه با قصد باشد براى تحقق محاربه كافى است. بعضى روايات هم مؤيد اين تعميم هستند. [٤]
دو. عدم تأثير زمان و مكان: در اغلب تعاريف به اين ركن تصريح شده و فقيهان بر اين باورند كه شب و روز، خشكى و دريا، شهر و بيرون شهر در تحقق اين جرم تأثيرى ندارد. [٥]اما نسبت به سرزمين اسلامى و غير اسلامى ميان فقيهان اختلاف است. صاحب جواهر به اين اختلاف اشاره كرده و نظر كسانى را كه قيد «ترساندن مسلمان» يا «وقوع عمل در سرزمين اسلامى» در محارب ذكر كردهاند برخلاف عموم آيه مىداند و عموم آيه را شامل تمام كسانى دانسته كه ترساندن آنان حرام است.
سه. شخصيت مرتكب جرم: اكثر فقيهان تصريح كردهاند كه فرقى نمىكند مرتكب جرم مسلمان باشد يا كافر، مرد باشد يا زن، اهل ريبه [٦]باشد يا نباشد، متعدد باشد يا يك فرد. [٧]
[١]
[٢] . علامه حلى، قواعد الاحكام، چاپ شده در سلسلة الينابيع الفقهيه، ج ٢٣، ص ٤٣١.
[٣]
[٤]
[٥]
[٦]
[٧] . ابن ادريس، السرائر، سلسلة ينابيع الفقهيّة، ص ٢٧٦ و محقّق حلّى، شرايع الاسلام، همان، ص ٣٥٠، . . .