ترور و دفاع مشروع - برجی، یعقوبعلی - الصفحة ٣٢ - ٤-٤ محاربه

در «الروضة. . .» ، [١]صاحب جواهر در «جواهر الكلام» [٢]با اندك اختلافى كه به آنها اشاره خواهد شد همين تعريف را برگزيده‌اند.

٣. امام خمينى از فقيهان معاصر، در كتاب ارزشمند تحريرالوسيله نوشته است:

محارب كسى است كه سلاح خود را براى ترساندن مردم و به منظور ايجاد فساد در زمين چه در خشكى و چه در دريا، چه در شهر و چه در بيرون از آن، چه شب و چه روز، برهنه يا آماده كند با حصول شرايط فوق عنوان محارب صادق است و شرط نيست كه از اهل ريبه باشد، زن و مرد در اين حكم يكسان هستند. [٣]

در تعريف‌هايى كه فقيهان از محارب ارائه كرده‌اند به دو ركن مادى و معنوى جرم محاربه اشاره كرده‌اند. با دقت در اين تعريف‌ها بعضى از اختلاف‌هايى در اركان مادى يا معنوى جرم محاربه به چشم مى‌خورد كه به طور مختصر به آن‌ها اشاره مى‌شود.

الف. ركن مادى:

يك. وسيله مجرمانه: آيا براى تحقق عنوان محاربه به كار بردن وسيله خاص-سلاح-لازم است يا سنگ، عصا و هر وسيله ديگر كه براى ترساندن مردم و سلب امنيت آنان استفاده شود عنوان محارب صادق است؟ شهيد اول استفاده از «سلاح» را در تحقق عنوان محارب شرط كرده است. [٤]ساير فقيهان نيز از عنوان «تجريد سلاح» بهره جسته‌اند و نسبت به تعميم آن به مصاديق ديگر سكوت اختيار كرده‌اند. [٥]شهيد ثانى بر اين باور است كه شرط استفاده از سلاح را كه شهيد اول بيان كرده به دليل تبعيت از ظاهر اخبار است و الا بهتر است بگوييم اصل بر عدم اعتبار سلاح كشيدن است. لذا اگر با سنگ، عصا و يا اعمال زور و قدرت باعث ترس مردم شود محارب است و عموم آيه بر آن دلالت دارد. [٦]عدۀ ديگرى از فقيهان بر اين تعميم