ترور و دفاع مشروع

پيشگفتار

2 حقوق بينالملل

1-2 منابع حقوق بينالملل

2-2 معاهدات بينالمللى

3 تعريف ترور

4 عناوين فقهى قابل انطباق بر ترور

2-4 غيله

3-4 ارهاب

4-4 محاربه

5-4 افساد فى الارض

6-4 «طليع» و «ردء»

1-5 تعريف اصطلاحى

6 تجاوز

فصل دوم گونهشناسى ترور و دفاع

1 اقسام ترور

1-1 تقسيم ترور بر مبناى انگيزهها و اهداف

2-1 ترور بر مبناى عاملين

2 انواع دفاع

فصل سوم سابقه ترور و تروريسم

1 سابقه ترور در دوران جديد

فصل اول دفاع مشروع در فقه اهلبيت (ع)

1 تاريخچه دفاع مشروع در فقه

1-1 دفاع سازمان يافته (جهاد دفاعى)

2-1 دفاع از جان و ناموس و اموال

2 دلايل دفاع مشروع سازمان يافته سرزمينى در فقه شيعه

1-2 قرآن

2-2 سنّت (روايات)

3-2 عقل و فطرت

3 گستره دفاع مشروع

1-3 دفاع سازمانيافته از دولت و سرزمين اسلامى

2-3 دفاع از دولت اسلامى ديگر در برابر تهاجم دولت غير اسلامى

3-3 دفاع از دولت اسلامى ديگر در برابر تهاجم نظامى دولت مسلمان (ثالث)

4-3 دفاع از دولت كفر در برابر تهاجم كفار

5-3 دفاع از نفس، عِرض و مال

4 شرايط دفاع مشروع

1-4 تجاوز

2-4 شرايط ديگر دفاع مشروع

5 كشتن غافلگيرانه در دفاع مشروع

دستور به كشتن مخفيانه و غافلگيرانه كعب بن اشرف

دستور به كشتن غافلگيرانه سفيان بن خالد

كشتن غافلگيرانه ابوعفك و عصمأ

كشتن غافلگيرانه ابورافع سلّام بن ابى حقيق

جمعبندى

6 ضربه زدن به منافع اشغالگران در دفاع مشروع

7 عمليات استشهادى در دفاع مشروع

1-7 دلايل مشروعيت عمليات استشهادى

فصل دوم دفاع مشروع در حقوق بينالملل

1 مبناى مشروع بودن دفاع

2 تاريخچه دفاع مشروع در حقوق بينالملل

1-2 دوره باستان

2-2 دفاع مشروع و ميثاق جامعه ملل و پيمان بريان-كلوگ

3-2 دفاع مشروع در منشور ملل متحد

منشور ملل متحد و دفاع مشروع

3 شرايط دفاع مشروع

1-3 دفع تجاوز

2-3 تناسب عمل دفاعى با تجاوز

بخش سوم ترور از ديدگاه حقوق بينالملل

فصل اول گزارش از اسناد حقوقى منطقهاى و بينالمللى مقابله با تروريسم

1 اسناد حقوقى منطقهاى مقابله با تروريسم

1-1 محتواى معاهدات منطقهاى

2 معاهدات بينالمللى مقابله با تروريسم

1-2 اسناد حقوقى بينالمللى

2-2 نگاهى به قطعنامه شماره 1373

فصل دوم رژيم حقوقى بينالمللى مقابله با تروريسم

1 تبيين ماهيت ترور و ارائه تعريف از آن

2 مصاديق ترور

3 راههاى مبارزه با تروريسم

1-3 جرمانگارى مصاديق تروريسم بينالمللى

2-3 اصل استرداد يا محاكمه

3-3 اعطاى صلاحيتهاى كيفرى گسترده به دولتهاى عضو

4-3 معاونت در جرم تروريستى

5-3 پايبندى بر عهدنامههاى مقابله با تروريسم

بخش چهارم ترور از ديدگاه فقه

فصل اول فقه و عناصر تشكيل دهندۀ ماهيت ترور

1 خشونت از ديدگاه فقه

2 جايگاه خشونت و مدارا در فقه

1-2 رفتارهاى فردى و اجتماعى

2-2 قوانين اسلام و خشونت

فصل دوم فقه و مصاديق ترور

1 نا امن كردن راهها و اقدام بر ضد وسائل حمل و نقل

2 سلب آسايش اجتماعى و به خطر انداختن جان و مال و ناموس مردم

3 تخريب اماكن عمومى و آلوده كردن آبها

فصل سوم فقه و راههاى مبارزه با تروريسم

1 فقه و جرمانگارى مصاديق تروريسم

2 همكارىهاى قضايى در راه مبارزه با تروريسم

1-2 صلاحيت جهانى براى محاكمه تروريستها

2-2 استرداد مجرمين تروريستى

3 معاونت در جرم تروريستى

1-3 مشاركت در جرم تروريستى از ديدگاه فقه

2-3 معاونت در جرم تروريستى

4 پايبندى به عهدنامههاى مقابله با تروريسم

1-4 قراردادهاى بينالمللى معيّن

2-4 قراردادهاى بينالمللى نامعيّن

5 شرايط معاهدات

شروط شكلى

شروط ماهوى

بخش پنجم مقايسه ميان فقه و حقوق بينالملل درباره ترور و دفاع مشروع

1 دفاع مشروع

1-1 اصل مشروعيّت دفاع

2-1 فلسفه و مبانى دفاع مشروع در فقه و حقوق بينالملل

3-1 گستره دفاع مشروع (در فقه و حقوق)

4-1 شرايط دفاع مشروع

5-1 نتايج مبحث دفاع مشروع

2 مقايسه ديدگاه فقه و حقوق بينالملل در مورد ترور

1-2 تعريف ترور

2-2 مصاديق ترور

3 راههاى مبارزه با تروريسم

1-3 جرمانگارى مصاديق تروريسم «از ديدگاه حقوق بينالملل و فقه»

2-3 اعطاى صلاحيت كيفرى به ديگر دولتها

3-3 استرداد مجرمين تروريستى

4-3 مشاركت و معاونت در جرم تروريستى

5-3 پايبندى به عهدنامههاى مقابله با تروريسم

4 پيشنهادها

1-4 ريشهيابى عوامل تروريسم

2-4 توسعه همكارى بينالمللى با محوريت سازمان ملل

3-4 رفع موانع و مشكلات در راه همكارى بين المللى

4-4 اجراى مؤثر اسناد حقوقى موجود

فهرست منابع

ترور و دفاع مشروع - برجی، یعقوبعلی - الصفحة ٣١ - ٤-٤ محاربه

١. شيخ مفيد نوشته است: «اوباش و اهل فساد در صورتى كه در سرزمين اسلام سلاح بركشند و مال مردم را غارت نمايند محارب مى‌باشند.» [١]

بعد از شيخ مفيد، شيخ طوسى محارب را اينگونه تعريف كرده است:

محارب كسى است كه از افراد مشكوك بوده و سلاح بركشد، چه در شهر چه در غير آن، در سرزمين شرك يا اسلام، شب باشد يا روز. [٢]

فقيهانى بعد از اين دو بزرگوار مانند راوندى، [٣]ابن ادريس، [٤]ابن حمزه [٥]همين تعريف را از محارب ارائه داده‌اند.

٢. محقق حلى در كتاب گرانسنگ «شرايع الاسلام» در تعريف محارب نوشته است:

محارب كسى است كه براى ترساندن مردم سلاح بكشد، چه در خشكى و چه در دريا، چه شب، چه روز، چه در شهر و چه در بيرون شهر. . . و اينكه شرط محارب، بودن شخص از اهل ريبه (مشكوك) محل تأمل است. بهتر آن است كه بگوييم در صورت علم بقصد ترساندن، چنين شرطى وجود ندارد. اين حكم براى مرد و زن-اگر پيش بيايد-يكسان است. در ثبوت اين حكم براى كسى كه سلاح كشيده باشد ولى توانايى ترساندن مردم را نداشته باشد، ترديد است. شبيه‌تر به واقع آن است كه حكم مذكور در حق چنين كسى نيز ثابت باشد ولو به خاطر قصدش مجازات شود. [٦]

بعد از محقق فقيهانى مانند علامه حلى در كتاب‌هاى «تبصرة المتعلمين» ، [٧]«الارشاد» ، [٨]و «قواعد الاحكام» [٩]و فرزند بزرگوارش فخرالمحققين در كتاب «ايضاح» ، [١٠]و شهيد ثانى

[١] . شيخ مفيد، المقنعه، ضمن مجموعه سلسله، ج ٢٣، ص ٤٣.
[٢] . شيخ طوسى، النهاية، ضمن مجموعۀ سلسلة الينابيع الفقهيّة، ج ٢٣، ص ١٠١.
[٣] . راوندى، فقه القرآن، همان، ص ١٩١.
[٤] . ابن ادريس حلّى، السرائر، همان، ص ٢٧٢.
[٥] . ابن حمزه، الوسيلة، همان، ص ٣٢١.
[٦] . محقّق حلّى، شرايع الاسلام، سلسلة ينابيع الفقهية، ج ٤٠، ص ٣٥٠.
[٧] . علّامه حلّى، تبصرة المتعلّمين، همان، ج ٤٠، ص ١٧١.
[٨] . علّامه حلّى، ارشاد الاذهان، همان، ج ٤٠، ص ١٨٩.
[٩] . علّامه حلّى، قواعد الاحكام، همان، ج ٤٠، ص ٤٣١.
[١٠] . ايضاح الفوائد، ج ٤، ص ٥٤٢.