مى‌شود، پس فرشتگان به دعا مى‌پردازند كه پروردگارا! آن‌كس را كه در اين روز روزه بدارد، ببخشاى، و دعايش را اجابت فرماى. پس هر كس كه در اين روز دو ركعت نماز گذارد و در هر ركعت آن يك‌مرتبه سوره حمد و يكصد مرتبه سوره توحيد را بخواند و بعد از نماز نيز يكصد مرتبه صلوات بفرستد، خداوند تمامى حاجت‌هاى دينى و دنيايى او را اجابت مى‌فرمايد.[١]

اهميّت شب نيمه شعبان‌

اكنون كه اندكى به اهميت اين ماه واقف شديم، مى‌افزاييم كه در ميان تمامى روزها و شب‌هاى اين ماه، شب نيمه ماه كه شب ولادت حضرت حجّت بن‌الحسن (ع) است؛ از شرافتى ويژه برخوردار است.

پيامبر اكرم (ص)، اين چنين از اهميت اين شب خبر ميدهند:

من شب نيمه شعبان، خوابيده بودم كه جبرائيل به نزدم آمد و گفت: اى محمّد! آيا در اين شب مى‌خوابى؟

گفتم: اى جبرائيل! مگر اين شب چه شبى است؟

جبرائيل گفت: اين شب، شب نيمه شعبان است. اى محمّد برخيز!. پس مرا از بستر خواب بلند نمود و آنگاه مرا به بقيع برد و گفت: سرت را بلند كن و به آسمان بنگر. اين شبى است كه در آن درب‌هاى آسمان و در رحمت الهى و رضايت او گشوده مى‌گردد ... اى محمد! هر كس اين شب را تا صبح به تكبير، تسبيح، تهليل، دعا، نماز، قرائت قرآن، انجام مستحبّات و استغفار بگذراند، بهشت منزل و آرامش‌گاه او خواهد بود.[٢]

در حديثى ديگر، چنين آمده است كه پيامبر اكرم (ص)

به هنگام حلول اين ماه فرمودند:

شعبان ماه من است، خداوند رحمت فرمايد آنكس را كه مرا در ماهم يارى رساند.[٣]

هر چند اطاعت از دستورهاى پيامبر اكرم (ص)، مصداق كامل كمك به ايشان در اين ماه است، امّا مى‌توان صلوات بر ايشان و اهل‌بيت مكرّم (ع) را نيز از مصاديق اعانت ايشان دانست. ازين روست كه بسيارى از بزرگان به كثرت صلوات در اين ماه سفارش مى‌نموده‌اند.

بنابر آنچه در حديثى ديگر آمده است:

خداوند به ذات مقدّس خود سوگند خورده است كه هر كس را در اين ماه به او پناه برده و از او درخواست كند، از رحمت خود محروم ننمايد.[٤]

بنابر روايت كميل يار با وفا و با معرفت اميرالمؤمنين (ع)، در جلسه‌اى يكى از ياران حضرت از ايشان درباره آيه شريفه‌ «فِيهايُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ»[٥] سؤال كرد، ايشان نيز در تفسير شب قدر كه امور آدميان در آن مقدّر مى‌شود به بيان اهميت شب نيمه شعبان پرداختند و به خصوص برخواندن دعاى حضرت خضر (ع) در اين شب تأكيد كردند.

پس از اتمام جلسه و آنگاه كه كميل به منزل خود بازگشت، باز به نزد حضرت مراجعه كرد تا دعاى خضر را از ايشان فرا گيرد. حضرت نيز نخست او را امر به نوشتن كردند و آنگاه دعاى معروف كميل را براى او خواندند، و سرانجام او را به خواندن اين دعا در شب نيمه شعبان سفارش فرمودند.[٦] دعاى كميل اگر چه بنا به سنّت معمول در شب‌هاى جمعه قرائت مى‌شود، امّا ويژه اين شب نيز است، هر چند خواندن آن در شب‌هاى ديگر نيز بسيار با فضيلت است.

از همين روست كه شب نيمه شعبان، شب قدر است و يا دست كم، در فضيلت همچون شب‌هاى قدر معروف است. روايات متعدّدى از حضرت صادق (ع) و حضرت باقر (ع) نيز به اين مطالب گواهى مى‌دهد. از اين روست كه فضائل و نيز اعمال ويژه اين شب بسيار بيشتر از فضائل و اعمال ديگر شب‌هاى مبارك سال، همچون شب ولادت پيامبر اكرم (ص)، شب ولادت حضرت اميرالمؤمنين (ع)، و نيز شب ولادت حضرت فاطمه زهرا (س) مى‌باشد.[٧]

پى‌نوشت‌ها:

به نقل از: آب حيات، برگرفته از مجموعه سخنان آيت‌الله ناصرى دولت‌آبادى.

[١]. بحارالانوار، ج ٩٤، ص ٦٨، الاقبال، ص ٦٨٤.

[٢]. وسائل الشيعه، ج ٨، ص ١٠٤، حديث ١٠١٧٧، الإقبال، ص ٦٨٨.

[٣]. بحارالانوار، ج ٩٥، ص ٤١٢؛ الإقبال، ص ٦٩٩.

[٤]. الإقبال، ص ٦٨٣؛ وسائل الشيعه، ج ١٠، ص ٤٩٢، حديث ١٣٩٣٤.

[٥]. وسايل‌الشيعه، ج ٨، ص ١٠٦، حديث ١٠١٨٣؛ بحارالأنوار، ج ٩٤، ص ٨٥؛ مصباح المتهجّد، ص ٨٣١.

[٦]. سوره دخان (٤٤)، آيه ٤.

[٧]. الإقبال، ص ٧٠٦.

[٨]. ر. ك: اعمال شب نيمه شعبان، مفاتيح الجنان، شيخ عباس قمى.