در سال‌هاى اخير، ادعاهاى دروغين در حوزه مهدويت بسيار گسترش يافته است و هر از چند گاه از يكى از كشورهاى اسلامى، اعم از ايران، عراق، بحرين، مصر، عربستان و ... كسى برمى‌خيزد و با اين ادعا كه سيد حسنى، سيد خراسانى، يمانى، نماينده مخصوص امام زمان (ع) يا حتى خود مهدى موعود است، جمعى بى‌اطلاع را با خود همراه و آتش فتنه‌اى جديد را برپا مى‌كند.

در چنين فضايى به طور طبيعى براى بسيارى اين پرسش مطرح مى‌شود كه چگونه مى‌توانيم مهدى موعود (ع) را از مدعيان دروغين بازشناسيم؟ آيا راهى براى جلوگيرى از تشخيص‌ها و تطبيق‌هاى نادرست وجود دارد؟ آيا اساساً ظهور امام مهدى (ع) و رويدادهاى پيش از آن به حدى روشن است كه مردم در مورد آن دچار هيچ گونه ترديد و سردرگمى نشوند؟

براى يافتن پاسخ پرسش‌هاى ياد شده توجه به چند نكته ضرورى است:

١. روشن بودن امر ظهور

در روايات متعددى بر اين نكته تأكيد شده است كه امر ظهور امام مهدى (ع) از آفتاب نيز درخشان‌تر است. به همين دليل، اين امر بر هيچ كس مشتبه نخواهد شد و هيچ كس در حقّانيت آن ترديد نخواهد كرد.

در اين زمينه از امام محمّد باقر (ع) چنين نقل شده است:

تا آسمان و زمين ساكن است، شما نيز ساكن و بى‌جنبش باشيد- يعنى عليه هيچ‌كس خروج نكنيد- كه كار شما پوشيدگى ندارد. بدانيد كه آن نشانه‌اى از جانب خداى عزّوجلّ است نه از جانب مردم، بدانيد كه آن از آفتاب روشن‌تر است و بر نيكوكار و زشت‌كار پنهان نخواهد ماند. آيا صبح را مى‌شناسيد؛ امر شما همانند صبح است كه پنهان ماندن در آن راه ندارد.[١]

ابتداى روايت، هشدار به كسانى است كه با پيش‌افتادن بر امامان معصوم (ع) و با اميد تشكيل دولت اهل‌بيت (ع) دست به قيام‌هاى نابه‌هنگام و حساب نشده مى‌زدند و سرانجام خود و گروهى از شيعيان ناآگاه را به هلاكت مى‌انداختند.

در روايت ديگرى، ميمون البان از آن حضرت چنين نقل مى‌كند:

من در خيمه امام باقر (ع) نشسته بودم كه امام يك طرف خيمه را بالا زد و فرمود: امر ما از اين آفتاب روشن‌تر است، سپس فرمود: نداكننده‌اى از آسمان ندا مى‌كند كه امام، فلان پسر فلان است و نام او را مى‌برد و ابليس- لعنت خدا بر او باد- نيز از زمين ندا كند؛ همچنان‌كه در شب عقبه بر رسول خدا (ص) ندا كرد.[٢]

در همين زمينه مفضل بن عمر از امام صادق (ع) چنين‌