از آنجا كه اعتقاد به موعود آخرالزمان فصلى مشترك ميان اديان مختلف است، در اين مقاله تلاش شده تا گزارشى كوتاه از باور زرتشتيان در اين خصوص ارائه گردد، باشد كه در پيشگاه حضرت ولى عصر، عليه السلام، پذيرفته شود.

در اعتقادات كهن ايران، هستى عمرى دوازده هزارساله دارد كه به چهار دوره سه هزارساله تقسيم مى شود:

١. سه هزار سال نخستين زمانى است كه جهان مينوى است، آفرينش بالقوه است و تنها در انديشه اهورامزدا وجود دارد.

٢. سه هزار سال دوم زمانى است كه جهان رنگ مادى به خود مى گيرد، آفرينش پاك است وآلودگى به آن راه نيافته است.

٣. سه هزار سال سوم زمانى است كه آفرينش دچار آلودگى مى شود و نيروهاى اهريمنى به سرزمين روشنايى مى تازند و آميختگى و كشاكش ميان نيكى و بدى درمى گيرد.

٤. سه هزار سال چهارم روزگار جدايى و رهايى است. آفرينش آلوده و آميخته در اين دوران به سوى پيراستگى مى گرايد تا سرانجام به پاكى آغازين خويش بازگردد.

[١]Saoshianta به طور خارق العاده ظهور مى كند.

سنت مزديسنان حاكى از اين است كه اين سه منجى، سه برادر از پشت زرتشت هستند كه ايزد «نريوسنگ» (=نئيريوسنگه‌Nairyosangha ) نطفه را حفظ كرده و به ايزدبانو آناهيتا مى سپرد. ايزدبانو نطفه را در درياچه «كانسه ايه» يا «كانسو»(Kansaoya -Kansu) نگهدارى مى كند. در آغاز هزاره يازدهم، دوشيزه اى از يك خاندان بهروز و پارسا و پرهيزگار در اين درياچه (هامون) به آب داخل شده واز آن نطفه آبستن مى شود و «اوخشيت ارته» يا «هوشيدربامى»[٢] نخستين موعود و منجى متولد مى شود. چون به سن سى سالگى رسد، از سوى اهورامزدا برانگيخته شده و به رواج دين مى پردازد. براى هر يك از اين سوشيانت ها، نشانه هايى در ظهور نقل است.

از علايم ظهور «هوشيدر» آن است كه خورشيد به مدت ده شبانه روز در ميان آسمان بى حركت مى ماند و به هفت كشور روشنايى مى بخشد. آنان كه پاك دين و پرهيزگار نيستند، از اين شگفتى آن چنان هراسان مى شوند كه جان باخته و مى ميرند و بدين طريق زمين از ناپاكان و بى دينان تهى مى شود.

در آغاز هزاره دوازدهم، از همان خاندان بهروز پرهيزگار، دوشيزه اى به درياچه هامون اندر شده و از نطفه زرتشت آبستن مى شود، كه پسرى مى زايد به نام «هوشيدرماه»[٣]. به سى سالگى كه رسد، از سوى خداوند برانگيخته مى شود و نشانه ظهور وى آن است كه خورشيد به مدت بيست شبانه روز در ميانه آسمان بى حركت مى ماند. در زمان وى «اژى دهاك» (ضحاك) كه در كوه دماوند به زنجير بسته است، بند گسسته و در زمين به بيداد و ستم مى پردازد. پس به فرمان اهورامزدا، گرشاسب از سرزمين زابل رستاخيز كرده و آن ستمگر ناپاك را تباه مى كند.

در پايان هزاره دوازدهم، براى سومين بار از خاندان بهروز پارسا، دوشيزه اى به آب درياچه هامون داخل شده و آخرين رهاننده يا «سوشيانت» (استوت- ارته)[٤] موسوم به سوشيانت از وى زاييده مى شود. چون به سى سالگى رسد، نشانه ظهور، مردم را بشارت مى دهد