و در ميان آنها تشتت آراء و ناهماهنگى وجود داشته باشد و از رهبر خود اطاعت نكنند؛ در اين صورت پيروزى با اهل باطل است. على، عليه السلام، درباره آينده مردم عراق خطاب به آنها مى فرمايد:

«اما والذى نفسى بيده ليظهرن هؤلاء القوم عليكم ليس لانهم اولى بالحق منكم و لكن لاسراعهم الى باطل صاحبهم و ابطائكم عن حقى.»[١]

آگاه باشيد، قسم به جان كسى كه جان من در دست اوست، اين گروه (اهل شام) بر شما پيروز مى شوند، امانه به اين علت كه آنهاازشما به حق سزاوارترند، بلكه از اين جهت كه اينهابراى به دست آوردن باطل رهبر و فرمانده خود، سرعت مى گيرند و شما نسبت به آنچه كه حق من است به كندى حركت مى كنيد.

بنابراين، عامل پيروزى را نبايد تنها در اعتقاد به حق و نيت خير ديد، بلكه براى غلبه بر دشمن، اتحاد و هماهنگى و اطاعت از رهبر نيز لازم است وهرگروهى اين صفت را بيشتر دارا باشند پيروزى با آنهاست.

مصاديق اين آيه‌

تاكنون دانسته شد كه پيام اين آيه نويد پيروزى حق بر باطل و هلاكت و نابودى كامل باطل است. در اين قسمت به ذكر مواردى مى پردازيم كه مى تواند از مصاديق حق بر باطل باشد.

١. حق يعنى دين الهى وشريعت خاتم انبياء محمد، صلى الله عليه وآله، و باطل هردين ومسلكى است كه ازمسير خدا خارج شود. همچنان كه در روايتى است از ابن مسعود كه در سال فتح، پيامبر، صلى الله عليه وآله، وارد مكه شد در حالى كه در اطراف خانه خدا ٣٦٠ بت وجود داشت و پيامبر با چوبى كه در دستش بود به آن بتها مى زد و اين آيه را تلاوت مى كرد و بتها را با صورت به زمين مى افكند.

٢. حق توحيد است و پرستش خدا و باطل شرك است و پرستش بتها.

٣. حق قرآن است و باطل شيطان.

٤. حق قسط و عدل است و باطل ظلم و ستم و كينه.

٥. حق فضائل اخلاقى و كسب كمالات است، باطل رذايل اخلاقى و دورى از كمالات انسانى.

ادعاى ما اين است كه اين آيه معناى وسيعى دارد، به گونه اى كه مى تواند همه اين مصاديق را تحمل كند. بنابراين پيام اين آيه اين است كه دين اسلام، پرستش خداوند يكتا، قرآن، عدالت و فضايل اخلاقى، بر كفر، پرستش خدايان دروغين، شيطان، ظلم و رذايل اخلاقى پيروز است، و سرانجام حاكميت مطلق از آن حق است.

يكى ديگر از مصاديق اين آيه، ظهور حضرت مهدى، عليه السلام، است. همچنان كه روايت شده كه وقتى حضرت قائم، عليه السلام، تولد يافت، بر روى بازوى راست ايشان، اين آيه نوشته شده بود.[٢]

در روايت ديگرى است از امام باقر، عليه السلام، كه درباره اين آيه فرمودند:

«اذا قام القائم ذهبت دولة الباطل»[٣]

وقتى قائم قيام كرد، حكومت باطل از بين مى رود.