ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٨ - يك اسكناس پانصد تومانى و هزاران آرزو!
و آنان غداى خود را به وى دادند. در سومين روز نيز به هنگام افطار، اسيرى به در خانه آمد و آنان سهم غذاى خود را به او بخشيدند. صبح هنگام امام على (ع) دست حسنين (ع) را گرفته و به نزد پيامبر (ص) آورد. پيامبر (ص) آنها را مشاهده كرد كه از شدّت گرسنگى مىلرزيدند، فرمود:
«مشاهده چنين حالى در شما براى من بسيار دشوار است.» سپس برخاست و به همراهى آنان وارد خانه فاطمه (س) شد و ايشان را ديد كه در محراب ايستاده؛ در حالى كه از شدّت گرسنگى شكم او به پشتش چسبيده و چشمهايش به گودى نشسته است. پيامبر (ص) ناراحت شد. در همين هنگام جبرئيل فرود آمد و گفت:
«اى محمّد اين سوره را بگير. خداوند با چنين خاندانى، به تو تهنيت مىگويد.»[١] آنگاه سوره «هل اتى» را بر او خواند.
حقيقت برّ، در وجود محمّد و آل محمّد (ص) متجلّى گشته و صفت برّ، مخصوص ايشان است. آنان ابرارند و مابقى طالبان مقام برّ، به شرط حصول شرايط، تابع ابرارند.
برّ به شكل تامّ و تمام در وجود مبارك امام على (ع) و اهل بيت (ع) متجلّى است و مقام شامخ ابرار براى ايشان است كه واجد تامّ صفات ابرار در اطعام مساكين، انفاق و وفاى به نذرند «لِوَجْهِ الله». در جان اينان جمله اين اعمال در خلوص تمام براى خشنودى خداوند اتّفاق مىافتد، بىآنكه ما به ازاء از خلق عالم مطالبه نمايند.
چنانكه آيههاى مباركه هشت و نُه در سوره «هل اتى»، بر آن صراحت دارد.
«إِنَّمانُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً؛ ما براى خشنودى خداست كه به شما مىخورانيم و پاداش و سپاسى از شما نمىخواهيم.» (آيه ٩)
سايرين از مردم، تحت توجّهات و عنايات خاندان ابرار (محمّد و آل محمّد (ص))، با تأسّى به فضائل و سيره و سنّت كامل و پسنديده ايشان، اهل نيكى و برّند و نوشنده از شراب برآمده از سرچشمه خاندان ابرار.
«عَيْناًيَشْرَبُ بِها عِبادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَها تَفْجِيراً؛ چشمهاى كه بندگان خدا از آن مىنوشند و [به دلخواه خويش] جارىاش مىكنند.» (آيه ٦)
حسن بن مهران در حديث خود نقل مىكند:
منظور چشمهاى است در منزل رسول خدا (ص) كه به خانههاى پيامبران و مؤمنان روانه مىشود.[٢]
نه تنها مؤمنان، بلكه جمله پيامبران نيز نوشنده اين شرابند از جامى آميخته با كافور.
هر سخاوتمندى در سخا و هر شجاعى در شجاعت و هر نيكمردى در نيكويى، وامدار سرچشمه جمله سخاوتمندى و شجاعت و نيكويى و برّ است.
اينان، با معرفت و آگاهى از مقام و منزلت والاى آن ابرار، خود را پاسدار و وامدار با وفاى پيمان ولايت خاندان وحى مىشناسند.
صفّار در «بصائر الدّرجات»، از قول حضرت موسى بن جعفر (ع) روايت مىكند كه:
از ايشان پرسيدم كه منظور از يوقون بالذّر؛ وفا كنندگان به ذرّ چيست؟
فرمودند: «نسبت به آن عهد و پيمانى كه در خصوص ولايت، از آنها گرفته شده است، براى خدا وفا مىكنند.»[٣]
طالبان آبشخور نيكى و نيكنامى ابرار، وفاداران به عهد و پيمان خداوند درباره ولايت و مقام اهل بيت (ع) اند و اين وفادارى، شرط قبولى جمله داد و دهش و اطعام مساكين نزد آنان است و پيشنياز ضرورى آن؛ ورنه جمله خلق روزگار به مناسبتهاى مختلف درباره اطعام فقيران و دستگيرى درماندگان قيام مىكنند. قيام آنان، ضرورتاً آنان را واجد صفت ابرار و مقيم كوى برّ نمىسازد.
خداوند كريم در آخرين آيات از سوره هل اتى مىفرمايد:
«إِنَّهذِهِ تَذْكِرَةٌ فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى رَبِّهِ سَبِيلًا؛[٤] اين [آيات] پندنامهاى است تا هر كه خواهد، راهى به سوى پروردگار خود پيش گيرد.»
آنكه گوش جانش باز و نيوشاى حق باشد، از اين آيات (هل اتى) يادآور مىشود كه «صراط مستقيم» رسيدن به حق كه عين فلاح و رستگارى است، جز ولايت حقيقى صاحبان درجه تامّ و تمام برّ و مصاديق صراط مستقيم نيست.
پاداش آنان كه گام در مسير ابرار مىگذارند، مسيرى كه در انتها و در عالىترين مرتبه آن اهل بيت (ع) مقام گرفتهاند، نوشيدن شراب ولايت على (ع) و اولاد ايشان است؛ شرابى كه چشمه آن در خاندان وحى است.
محمّد بن يعقوب با سلسله اسناد از حضرت موسى بن جعفر (ع) نقل مىكند كه از حضرت درباره اين سخن خداوند عزّوجلّ «إِنَّهذِهِ تَذْكِرَةٌ» سؤال شد، فرمود: «منظور ولايت است.» عرض كردم: منظور از رحمت در آيه «يُدْخِلُمَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ؛ هر كه را بخواهد به رحمت خويش در مىآورد.» چيست؟
حضرت فرمودند: «ولايت» ماست.
رحمت اعطايى به ابرار هم «ولايت» اهل بيت (ع) است.
به عبارت ديگر، شراب و ساقى و ساغر، همه اوست. از دست هم آنان، شراب ولايت به تشنهكامان مستحق و مستعدّ برّ نوشانده مىشود؛ شرابى كه عين رحمت است.
ابن شهر آشوب در «مناقب» در همين باره از قول امام باقر (ع) مىنويسد:
«يُدْخِلُمَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ؛[٥] رحمت، على بن ابى طالب (ع) است.»