يهوديان در زمان بعثت، به صورت نيمه گسترده‌اى در سرزمين حجاز حضور داشتند. تمركز آنان، چنان‌كه يعقوبى اشاره مى‌كند، بيشتر در منطقه يثرب و يمن بود. از برخى از منابع به دست مى‌آيد كه برخى از طايفه‌هاى بزرگ يثرب از «اوس» و «خزرج» نيز به دليل همنشينى با يهود در محلّه‌هاى «خيبر» و «بنى‌قريظه» يهودى شدند. مسعودى نيز به تمايل عرب به دين يهود اشاره كرده است.[١]

در اينكه آنان چگونه در حجاز سكونت گزيدند، از سوى دانشمندان و مورّخان، حدس و گمان‌هايى ذكر شده است؛[٢] امّا از قرآن كريم، مى‌توان چنين استنباط كرد كه يهوديان بر اساس كتب دينى‌شان، دريافته بودند كه به زودى در اين مكان، پيامبرى جديد ظهور مى‌كند و به همين سبب، به اين سرزمين مهاجرت كردند. قرآن كريم در آيات متعدّدى اشاره مى‌كند كه اهل كتاب (يهود) نسبت به پيامبر شناخت داشتند؛ چنان‌كه مى‌فرمايد: «الَّذِينَآتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ وَ إِنَّ فَرِيقاً مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ؛[٣] كسانى كه به ايشان كتاب [آسمانى‌] داده‌ايم همان گونه كه پسران خود را مى‌شناسند، او [=محمّد] را مى‌شناسند و مسلّماً گروهى از ايشان حقيقت را نهفته مى‌دارند و خودشان [هم‌] مى‌دانند.»

از اين آيه شريفه و آيات مشابه استفاده مى‌شود كه يهوديان با شناخت و آگاهى كامل از ظهور پيامبر اكرم (ص) در مدينه حضور پيدا كردند.

شناخت يهود نسبت به پيامبر اعظم (ص)

به تصريح قرآن كريم، يهود، پيامبر (ص) را مى‌شناختند؛ همان‌گونه كه فرزندان خود را؛ امّا به خاطر حسادت و لجاجت، اين شناخت هيچ‌گاه آنان را به حقيقت و راه راست رهنمون نساخت؛ بلكه آنان همواره كتمان حق مى‌كردند: «لَيَكْتُمُونَالْحَقَّ»[٤]

يهوديان از دشمنان بسيار لجوج و حسود پيامبر اعظم (ص) بودند. قرآن كريم اين عدّه را در كنار مشركان، سرسخت‌ترين دشمنان نسبت به مسلمانان معرفى نموده است: «لَتَجِدَنَّأَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا»[٥] يكى از مهم‌ترين علل درگيرى‌هاى يهود با پيامبر اعظم (ص) حسادت آنها نسبت به‌