به عنوان كار ذوقى و كمك كردن به او مى‌رفتند، از نقطه‌اى به نقطه ديگر سنگ حمل مى‌كردند. من هم مى‌رفتم همين كار را مى‌كردم. آنها سنگ را در دامنشان مى‌ريختند، دامنشان را بالا مى‌زدند و چون شلوار نداشتند، كشف عورت مى‌شد. من يك دفعه رفتم سنگ را گذاشتم در دامنم. مثل اينكه احساس كردم كه دستى آمد و زد دامن را از دست من انداخت. حس كردم من نبايد اين كار را بكنم.» امام باقر (ع) مى‌فرمايد: «فرشتگان الهى از كودكى او را همراهى مى‌كردند.» پيامبر (ص) فرمود: «من گاهى سلام مى‌شنيدم يك كسى به من مى‌گفت:

«السّلام عليك يا محمّد» نگاه مى‌كردم، كسى را نمى‌ديدم. گاهى با خود فكر مى‌كردم شايد اين سنگ يا درخت است كه دارد به من سلام مى‌دهد. بعد فهميدم فرشته الهى بوده كه به من سلام مى‌داده است.»

بدين سان پيامبر اكرم (ص) با عنايت خداوندى به وسيله بزرگ‌ترين فرشته الهى تربيت شد و متخلّق به اخلاق‌الله مى‌گشت؛ راه‌هاى كرامت انسانى را پيمود و روز و شب و در لحظه لحظه زندگى، آن حضرت را به اتّخاذ زيبايى‌هاى اخلاق عالم انسانى وادار مى‌نمود.

بديهى است، پيامبرى كه از جانب پروردگار عالم، مأموريّت تربيت و تهذيب همه بشريّت تا پايان عمر دنيا را به عهده مى‌گيرد، بايد از تربيت الهى برخوردار باشد و چنان متخلّق به اخلاق الهى و فضيلت‌هاى انسانى باشد كه به حق خليفةالله و تجسّم جمال و جلال آفريدگار هستى باشد و پيامبر اكرم (ص) از اين تربيت الهى به خوبى برخوردار بود و صورت و سيرت آن حضرت آينه تمام‌نماى خداوند بود.

شجاعت و ايثار پيامبر اكرم (ص) در ميدان مبارزه و جهاد

انسان‌هاى بزرگ در راه رسيدن به اهداف بلند و آرمان‌هاى مقدّس خود، نه تنها سختى‌ها و ناملايمات را به جان مى‌خرند، تمام آنچه دارند و حتّى جان خود را با عشق و ايمان فدا مى‌كنند و به حقيقت كلمه، در كام هر سختى و هنگامه هر ميدان پرخطر، فرو مى‌روند.

پيامبر اكرم (ص) براى اعتلاى كلمةالله و انجام مأموريت الهى خود، آن چنان شجاعانه در ميدان نبرد با صلابت و قدرت روحى گام مى‌گذاشت كه هيچ‌كس نزديك‌تر از او به دشمن نبود.

آنگاه كه آتش جنگ شعله‌ور مى‌شد و رادمردان و جنگ‌آوران، تاب مقاومت را از دست مى‌دادند، خود را در پناه پيامبر (ص) قرار داده و در سايه صلابت، عظمت و شجاعت آن حضرت، قوّت قلب و پايدارى مى‌يافتند. حتّى اميرالمؤمنين (ع) كه شجاعت و دلاورى‌اش در غزوات و نبردهاى مردافكن بر كسى پوشيده نيست و تاريخ اسلام با شجاعت حضرت امير (ع) عجين گشته است، از اين مطلب مستثنا نيست.

آن حضرت درباره شجاعت و صلابت روحى پيامبر اكرم (ص) مى‌فرمايد: «هر گاه آتش جنگ شعله مى‌كشيد، ما به رسول خدا (ص) پناه مى‌برديم و او را سپر مى‌گرفتيم كه در آن لحظه كسى از ما همانند پيامبر (ص) به دشمن نزديك‌تر نبود.»

مرحوم سيّد رضى (ره) در توضيح اين سخن مى‌فرمايد: معناى كلام اميرالمؤمنين (ع) آن است كه وقتى ترس از دشمن بر دل‌ها چيره مى‌شد و نائره جنگ چنان شعله مى‌كشيد كه گويا جنگ‌جويان را مى‌خواهد در كام خود فرو برد، مسلمانان به پيامبر (ص) پناهنده مى‌شدند تا رسول خدا (ص) شخصاً به نبرد بپردازد و خداوند به وسيله او نصرت و پيروزى را بر آنان نازل گرداند و در سايه آن حضرت ايمن گردند.