اشاره: در قسمت اول مقاله حاضر باجمال برخى از آيات قرآن كريم كه به نحوى با امام مهدى، عليه السلام، و حركت نجات بخش ايشان مرتبط است مورد بررسى قرار گرفت، اينك در ادامه مقاله جايگاه امام مهدى، عليه السلام، را در احاديث شيعه و اهل سنت مورد بررسى قرار مى دهيم. «احمد بن حنبل» در «مسند» به واسطه «عبدالله بن مسعود»، صحابى بزرگ رسول خدا، صلى الله عليه وآله، از آن حضرت چنين روايت كرده است:

لا تقوم الساعة حتى يلى رجل من اهل بيتى، يواطى ء اسمه اسمى.[١]

قيامت برپا نمى شود، تا مردى از خاندان من كه همنام من است ظهور كند.

«ابو داود»[٢] و «ترمذى»[٣] نيز در «سنن» خود اين روايت را نقل كرده اند.

همچنين ابو داود در روايت ديگرى از «ام سلمه»، همسر گرامى پيامبر اكرم، صلى الله عليه وآله، روايت مى كند كه آن حضرت فرمود:

المهدى من عترتى من ولد فاطمه.[٤]

مهدى از خاندان من و از فرزندان فاطمه است.

در سنن «ابن ماجه» نيز به نقل از پيامبر اسلام چنين آمده است:

المهدى من ولد فاطمه.[٥]

مهدى از نسل فاطمه است.

«حاكم نيشابورى»، يكى ديگر از محدثان اهل سنت، همين روايت را نقل كرده و در ذيل آن مى گويد:

هذا حديث صحيح على شرط مسلم.[٦]

اين حديث بنابر ضابطه اى كه مسلم [ابن الحجاج‌] بيان داشته، حديث صحيح به شمار مى آيد.

او همچنين مى گويد: حديثى كه در آن آمده است «المهدى من اهل بيتى» بنابر ضابطه شيخين (بخارى و مسلم) حديث صحيح است.

محدث مزبور در ادامه اضافه مى كند: حديث مزبور به صورت «رجل من عترتى» نيز روايت شده است.[٧]

«ابو نعيم اصفهانى» در بيان «صفت مهدى» به اسناد خود از «حذيفة بن يمان» نقل مى كند كه پيامبر خدا، صلى الله عليه وآله، روزى به هنگام ايراد خطبه فرمود:

لو لم يبق من الدنيا الا يوم واحد لطول الله، عزوجل، ذلك اليوم حتى يبعث فيه رجلا من ولدى اسمه اسمى. فقام سلمان الفارسى، فقال: يا رسول الله، من اى ولدك؟ قال: هو من ولدى هذا، و ضرب بيده على الحسين.[٨]

اگر تنها يك روز به پايان جهان باقى مانده باشد، خداوند، صاحب عزت و جلال، آن روز را طولانى مى سازد تا مردى از فرزندان مرا كه همنام من است، برانگيزد.

در اين هنگام سلمان فارسى برخاست و گفت: اى فرستاده خدا! [او] از كدامين فرزندت [خواهد بود]؟ آن حضرت در حالى كه دست خود را به حسين [عليه السلام‌] مى زد فرمود: از نسل اين فرزند من است.

«شيخ صدوق» نيز كه از بزرگان فقها و محدثان شيعه به شمار مى آيد،