و پيشواى خود را زيارت كنند، و بر او سلام داده، و چنانكه گويى آن حضرت در برابر آنها حاضر است‌به او تهنيت گويند[١] و زيارتى خوانند كه از بعضى از ائمه اطهار وارد شده است كه ضمن آن به موقعيتهاى ارزنده و سوابق عظيم حضرت در اسلام و جهاد و تلاش وى در تاسيس اركان دين، و خدمت‌به پيامبر در روز غدير به عنوان خليفه پيامبر، گواهى داده مى‌شود.[٢]

آرى! اين است‌برنامه شيعيان در هر سال، و پيوسته گويندگانشان در هر زمان و مكانى حديث غدير را به طور مسند يا مرسل و بصورت اجمال يا تفصيل بيان مى‌كنند.

بررسى در مساله غدير، ما را به اين نتيجه مى‌رساند كه تنها شيعيان، روز غدير را به عنوان عيد تلقى نكرده‌اند- هرچند شيعيان بيشتر از ديگران به آن اهميت مى‌دهند- لكن مسلمانان غير شيعه نيز آن را عيد مى‌گرفته‌اند.

علامه امينى در كتاب الغدير (ج ١، ص ٢٦٧) مى‌نويسد بيرونى- كه يكى از اهل تسنن است- روز غدير را از روزهايى دانسته كه:

اهل اسلام آن را يكى از اعياد شمرده‌اند[٣]

ابن طلحه شافعى در كتاب مطالب السئول (ص ٥٣) هنگاميكه از عيد غدير سخن مى‌گويد چنين تصريح مى‌كند: اميرالمؤمنين روز غدير خم را در ضمن اشعارش ياد كرده است و از آنجا كه پيامبر اكرم، صلى‌الله‌عليه‌وآله، در روز غدير اين مقام بلند را از ميان همه مردم به على، عليه‌السلام، داد، اين روز به صورت يك عيد بزرگ در آمد.

آنگاه شافعى در صفحه ٥٦ اضافه مى‌كند كه: لفظ «مولى» هر معنايى را در بر داشته باشد، از سوى پيامبر براى على قرار داده شده، و اين خود مقامى والا و منزلتى عظيم است كه پيامبر آن را به على، عليه‌السلام، اختصاص داده است‌بدين جهت اين روز، روز عيد و روز سرور دوستان او است.

علامه امينى مى‌گويد: اين بيان شافعى دلالت دارد بر اينكه تمامى مسلمين اين روز را عيد مى‌گيرند چه مسلمانانى كه حضرت على را خليفه بلافصل پيامبر مى‌دانند و چه مسلمانى كه او را خليفه چهارم به شمار مى‌آورند، و خلاصه بايد گفت، امت اسلامى در شرق و غرب، همگى در اين عيد با يكديگر توافق دارند مخصوصا با توجه به اينكه مصريان و اهل مغرب و عراق در قرون گذشته به اين روز توجه داشته و آن را روز نماز و دعا و خطبه و سرودن اشعار مى‌دانسته‌اند.

پى‌نوشتها:

[١]. ر. ك: ابو سعيد نيشابورى، شرف المصطفى.

[٢]. براى توضيح بيشتر ر. ك: الامينى، عبدالحسين، الغدير، ج ١، ص ٢٨٣.

[٣]. روزى كه قدرت به دست آن حضرت آمد.

[٤]. و در حديث‌شريف از حضرت رضا، عليه‌السلام، روايت‌شده است كه فرمود: «يك درهم را در اين روز به برادران مؤمن بدهى برابر است‌با هزار درهم كه در اوقات ديگر بدهى» و در حديث ديگر وارد شده است: «كه برابر است‌با صد هزار درهم در غير اين روز.»

[٥]. الامينى، عبدالحسين، همان، ج ٣، ص ٢٨٤؛ الطوسى، محمد بن الحسن، مصباح المجتهد، ص ٥٢٤.

[٦]. الموسوى‌العاملى، السيد عبدالحسين شريف الدين، المراجعات، ص ١٩٧.

[٧]. الامينى، عبدالحسين، همان، ج ١، ص ٢٨٥.

[٨]. گويا كه راوى پرسيد: در كدام روز از روزهاى هفته است؟

[٩]. الكلينى، محمد بن يعقوب، الكافى، ج ١، ص ٢٠٤؛ الامينى، عبدالحسين، همان، ج ١، ص ٢٨٥.

[١٠]. نص مذكور، در حديث‌شريف وارد شده است.

[١١]. و در حديث‌شريف از حضرت امام رضا، عليه‌السلام، روايت‌شده كه فرمود: «هر كجا كه باشى سعى كن كه روز غدير نزد قبر حضرت اميرالمؤمنين، عليه‌السلام، حاضر شوى.

[١٢]. روشن است كه امام مرده و زنده ندارد، و هميشه زنده است و آيه: ولا تحسبن الذين قتلوا فى سبيل الله امواتا بل احياء ... و آيات ديگر بر اين معنى دلالت دارند.

[١٣]. اگر فرصت تنگ نبود نمونه‌اى از جملات اين زيارت را براى شما نقل مى‌كردم تا از لابلاى آن لذت ايمان و شيرينى ولايت و سعادت روح و حرارت شوق را بچشد. زيارت مزبور در كتب ادعيه و زيارات نقل شده است.

[١٤]. بيرونى، ابوريحان، الاثار الباقية، ص ٣٣٤.