قرآن، از جمله آيه تطهير و تعيين كننده مصداق اهل‌بيت، عليهم‌السلام، است، امام على بن ابى‌طالب، عليه‌السلام، يعنى عموزاده پيامبر اكرم، صلى‌الله‌عليه‌وآله، كه افتخار دامادى وى را هم دارد. فاطمه زهرا، عليهاالسلام، دختر پيامبر و همسر على بن ابى‌طالب، عليه‌السلام، و نوه‌هاى پيامبر يعنى حسن و حسين، عليهماالسلام.

در اين اجتماع پنج نفرى، همه مشمول آيه تطهيرند، تنها يك نفر در كنار اين اجتماع بيگانه است (بيگانه در شمول آيه) ولى ناظر مورد اعتماد، به عنوان شاهد داستان، كه‌حضورش براى شهادت و نقل سرگذشت لازم است، چون گفتار شهادت او در تصديق ديگران بسيار و مؤثر است. شايان ذكر است كه پيامبر، صلى‌الله عليه‌وآله، هنگام نزول آيه افراد متعددى را براى دعوت اهل بيت، عليهم‌السلام، فرستاد، لذا نقلهاى مختلف از عايشه، زينب و واثله و ... ممكن است‌به دليل تدبير پيامبر، صلى‌الله‌عليه‌وآله، براى مطلع شدن و شاهد بودن بر ماجرا باشد.

وقت نزول آيه تطهير

نزول آيه شريفه تطهير، هنگام اجتماع هيات پنج نفرى و در يك صبحگاه بوده است. و روايات منتهى به ام‌سلمه و ابو سعيد خدرى، تصريح به اين معنا دارد، چنانكه از آنها به طور وضوح استفاده مى‌شود كه آيه كريمه، در حق پنج تن آل كساء است و ناظر به ديگران نيست و روايات متواتر از ائمه اهل بيت، عليهم‌السلام، نيز روشنگر اين حقيقت است.

پيامبر هم مورد عنايت آيه است‌

در آيه تطهير- همچنانكه، چهار نفر: على، همسر و فرزندان او مورد توجه هستند- شخص نبى اكرم، صلى‌الله‌عليه‌وآله، هم مورد عنايت است و روايت ابى‌الجارود از حضرت باقر، عليه‌السلام، و ابوسعيد خدرى از نبى اكرم، صلى‌الله‌عليه‌وآله، تصريح به اين معنا مى‌كند.

بحثى از تناسب موقعيت آيه تطهير

آنچه مسلم است اين است كه: علماى شيعه اتفاق نظر دارند بر اين كه آيه تطهير قطعا مستقل و به طور جداگانه در پى حادثه اجتماع اهل كساء نازل شده است؛ و ارتباطى به همسران پيامبر ندارد بلكه هم از نظر نزول و هم از نظر مصداق و شمول محتوا، اختصاص به پنج تن اهل‌البيت، عليهم‌السلام، دارد.

ولى در مورد اينكه اين آيه چرا دنباله آيه ديگر (متناسب يا غير متناسب) قرار گرفته است؟ نظرات مختلفى ابراز شده است.

برخى گفته‌اند كه جايگاه و قرارگاه آيه تطهير، كاملا بجا و مناسب است و قرار گرفتن اين آيه براى دفع توهم پاك شدن تمام خاندان پيامبر، صلى‌الله‌عليه‌وآله، لازم و ضرورى است و تناسب تام دارد.[١]

بعضى ديگر، اظهار مى‌دارند كه آيه تطهير در جاى خود قرار نگرفته بلكه آيه را براى مشتبه شدن امر در آنجا قرار داده‌اند؛ و صريحا اعلام مى‌كند كه: اين آيه، جداگانه نازل شده، بعدا جاى آن را تغيير داده‌اند.[٢]