ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٠ - گمشده اى به نام حقوق عابر پياده
گمشدهاى به نام حقوق عابر پياده
چراغ كه قرمز مىشود، هنوز خودروها با سرعت از خطّ عابر مىگذرند تا سوت كشدار پليس، تازه از راه رسيدهها را سرجا ميخكوب كند.
با قرمز شدن چراغ راهنمايى سر چهارراهها، معمولًا چند راننده سراسيمه پا روى ترمز مىگذارند، روى خطّ عابر پياده مىايستند و چون نه راه پس دارند و نه پيش، مدّتى را روى خطّ عابر مىمانند و از خجالت عابرانى كه چشم غرّه مىروند و زير لب غرولند مىكنند، به نقطهاى خيره مىمانند.
گذشته از خطّ عابر كه معمولًا از سوى بسيارى از رانندگان ديده نمىشود، پيادهروهاى ناهموار و ناامن (به خصوص اگر مصالح ساختمانىهايى در حال ساخت هم پيادهرو را اشغال كرده باشد)، پلهاى هوايى ساييده شده، پلههاى غيراستاندارد و البتّه كمياب از معضلات عبور از خيابان براى عابران پياده است. شايد به همين دليل، ٥٠ درصد كشتههاى تصادفات رانندگى در شهرهاى بزرگ، عابران پياده هستند.
امّا اين تنها يك روى سكّه است، در تمام كشورها همان گونه كه رانندگى تابع قوانين است، عابر بودن هم قوانينى دارد؛ امّا در ايران به همان اندازه كه رانندگان به حقوق عابران بىاعتنا هستند، عابر هم تعهّدى به خيابان و خودروها ندارد. عبور از عرض خيابان و بزرگراهها هنگام چراغ سبز، پرش از روى گاردهاى وسط خيابان و بزرگراه، پيادهروى در طول بزرگراه شلوغ با لباس تيره، بىاعتنايى به چراغ خطّ عابر پياده، ايستادن در وسط خيابان براى سوار شدن خودرو و ... از جمله تخلّفات عابران است. چندى قبل نمايندگان كميسيون حقوقى مجلس در ماده ٢٧ لايحه رسيدگى به تخلّفات رانندگى تصريح كردند كه اگر عابر پياده به تكاليف خود در خيابان عمل نكند، جريمه خواهد شد. اين خبر نه تنها هيچوقت جدّى گرفته نشد، مدّتى سوژه طنز رسانهها بود.
به نظر مىرسد هر چند جنبه سختافزارى ترافيك و حمل و نقل مانند چراغ، پيادهرو و پل عابر اهميت دارد ولى از آن مهمتر، آموزش حقوق شهروندى به عابران و رانندگان از دوران خردسالى است؛ چيزى كه در جامعه ما جدّى گرفته نشده و به همين دليل عابر و راننده هيچ يك حقوق خود را نمىشناسند.