انقلابى بزرگ و جهانى، نيازمند رهبران و مديرانى لايق، كاركشته، وارسته و پرتوان است كه هم پيروزى‌اش تأمين گردد و هم اهداف و برنامه‌هاى فراگير آن تحقّق يابد. بستر زمان و تاريخ، دروازه ورودى انسان‌ها به مكتب معارف در اين مكتب فراگيرى عام يك ويژگى بارز است. مهدوى است. همه ملّيت‌ها و گروه‌ها- از گذشته تا حال و آينده- حضور دارند و حتّى ملائكه الهى نيز در آن به ايفاى نقش مى‌پردازند.

پس از آنجايى كه در ميان ياران حضرت، پيامبران و اولياى الهى (چون عيسى، يوشع، خضر، اصحاب كهف و ...) وهم از اصحاب پيامبر اسلام (ص) و اميرمومنان (ع) (چون سلمان و مالك و ابوذر و ...) حضور دارند، مى‌توان گفت آنان عصاره تاريخ خواهند بود، علاوه بر آنكه خود حضرت مهدى (عج) ادامه دهنده راه همه پيامبران، اوصيا و دارنده همه سنن و مواريث آنان است؛ به طور طبيعى يارانش نيز دارنده اين ميراث گرانبها خواهند بود.

البتّه در مجامع روايى بر ٣١٣ يار خاصّ آن حضرت تأكيدات ويژه‌اى شده و اوصاف و خصلت‌هايى براى آنان شمارش شده است كه نشان مى‌دهد آنان انسان‌هاى برتر، شايسته و برگزيده هستند وتوان انجام اين مأموريّت بزرگ الهى را دارند.

اوصاف ياران در قرآن‌

در قرآن، آياتى وجود دارد كه ويژگى‌هاى برشمرده آنها را، مى‌توان بر ياران خاصّ حضرت مهدى (عج) تطبيق داد و در بعضى از روايات نيز بيان شده كه اين آيات در مورد مهدى (عج) و اصحابش است؛ از جمله مى‌فرمايد:

«ياأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ‌.

بر اساس اين آيه، خداوند در آينده، جمعيّتى را براى حمايت دين بر مى‌انگيزد و اوصاف كسانى را كه بايد اين رسالت بزرگ را انجام دهند، چنين شرح مى‌دهد:

١. آنان عاشق خدا بوده و جز به خشنودى او نمى‌انديشند. هم خدا آنها را دوست دارد و هم آنان خدا را دوست دارند. «يُحِبُّهُمْوَ يُحِبُّونَهُ»؛

٢. در برابر مؤمنان خاضع و فروتن هستند. «أَذِلَّةٍعَلَى الْمُؤْمِنِينَ»؛

٣. در برابر ستمكاران قدرتمند هستند و «أَعِزَّةٍعَلَى الْكافِرِينَ»؛

٤. جهاد در راه خدا برنامه هميشگى آنهاست. «يُجاهِدُونَفِي سَبِيلِ اللَّهِ»؛

٥. ثابت قدم بوده و از ملامت‌كنندگان باكى ندارند. «وَلا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ»

در پايان مى‌فرمايد: «به دست آوردن اين امتيازات (علاوه بر كوشش شخصى)، مرهون فضل الهى است كه به هركس شايسته باشد، داده مى‌شود. «ذلِكَفَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ».

در روايات اين آيه را درباره ياران حضرت مهدى (عج) ذكر كرده‌اند؛ زيرا كه ايشان با تمام قدرت در برابر آنها كه از آيين حقّ و عدالت مرتد شده‌اند، مى‌ايستند و جهان را پر از ايمان و عدل و داد مى‌كنند.

در روايتى از امام صادق (ع) اوصافى براى ياران حضرت مهدى بيان شده كه با اوصاف ياد شده در اين آيه هماهنگ است.

به طور كلّى مى‌توان اوصاف و ويژگى‌هاى ياران خاصّ حضرت را در روايات چنين شمارش كرد.

اوصاف ياران در حديث‌

١. شناخت عميق نسبت به خدا: امام صادق (ع) مى‌فرمايند: «در قلوب آنان (ياران مهدى)، نسبت به ذات خدا شكّى نيست.» و «آنان به وحدانيّت خداوند آن چنان كه حقّ وحدانيّت اوست، اعتقاد دارند.»

٢. نام‌گذارى آنان به سپاه خشم: راز اين نام‌گذارى آن است كه آنها به رهبرى امام خود، نماد خشم الهى نسبت به جامعه فاسدى هستند كه شيرازه اعتقادى، سياسى و اخلاقى آن از هم گسيخته است. آنها با در هم پيچيدن طومار آن جامعه، طرحى نو در انداخته و جامعه‌اى عادل را كه خوشبختى و رفاه بر آن سايه افكنده، بنيان مى‌نهند.

٣. آنان جوانانيند كه جز اندكى پير در ميانشان نيست، همچون سرمه در چشم يا نمك در غذا.

اين تشبيه بيانگر آن است كه همين پيران بسيار اندك، مؤمن‌ترين و مخلص‌ترين ياران امام (ع) و داراى بينشى بسيار وسيع مى‌باشند كه حضورشان در آن جمع ضرورى است. همان طور كه هر چند مقدار نمك در غذا نسبت به ساير موادّ آن كمتر است، امّا وجودش بسيار با اهمّيت و ضرورى است. اين تركيب نيروى انسانى با ويژگى‌هاى روحى آدمى تناسب دارد؛ زيرا جوان به طور طبيعى انگيزه و اراده‌اش نيرومندتر از پير است؛ ازسويى ديگر پير از لحاظ رشد فكرى و تجربه و بينش برتر از جوان است و يك سپاه پيشرو به هر دو گروه نيازمند است، امّا به انگيزه و نيروى اراده، نيازمندتر.

اگر به ارائه نظر مشورتى از سوى ياران احتياج افتد، در اين صورت تعداد كم هم كفايت مى‌كند و روشن است كه نظردهى در مورد كارهاى مهم با خود امام (ع) است، مگر آنجا كه از يارانش مشورت بخواهد؛