از جمله ويژگيهاى اين مسجد، استجاره و پناه بردن به آن از بلايا است. در روايتى آمده است: «اگر عمويم زيد به خداوند پناه ميبرد، خداوند او را بيست سال (در اين مسجد) پناه ميداد.» در كتاب «كشف الغطاء» آمده است: در سال طاعون (وبا) همراه با حدود چهل نفر به اين مسجد پناه بردم. مردم بيرون همگى مُردند، امّا به اين اشخاص آسيبى نرسيد.

تاريخ تأسيس مسجد سهله‌

متأسّفانه منبعى تاريخى كه به صورت علمى و تاريخى، تاريخ دقيق بناى مسجد، تاريخچه، تغيير و تحوّلات آن را بيان كرده باشد، در دست نيست، امّا گفته شده اين مسجد خانه حضرت ادريس (ع) و زمانى خانه حضرت ابراهيم (ع) بوده است. البتّه مى‌توان به طور قطعى گفت: اين مسجد پيش از زمان خلافت امام على (ع) در كوفه (سال ٣٥- ٤٠ ق.) به وجود آمده است و بعيد نيست كه امام به خاطر قداست و فضيلت اين مسجد، در آن نماز گزارده باشد.

ساختمان مسجد و توصيف آن‌

اين مسجد در شمال غربى مسجد كوفه قرار دارد و حدود ٢ كيلومتر با آن فاصله دارد. اين مسجد تقريباً به شكل مستطيل است و داراى چهار ضلع است: ضلع شمالى ١٦٠ متر، ضلع شرقى ١٣٠ متر، ضلع جنوبى ١٦٠ متر، ضلع غربى ١٣٠ متر. ديوارهاى آن بالغ بر ٢٢ متر ارتفاع دارد و در نيمه ضلع شرقى، مناره (مأذنه) اى هست كه ارتفاع آن به ١٣ متر ميرسد كه از بالا منقّش به آيات قرآن است و حاج جواد بن شيخ حسين سهلاوى خفاجى در سال ١٣٧٨ ق. آن را بنا نهاده است. در طول دو ضلع شرقى و غربى، دو مجموعه ايوان وجود دارد و در ضلع جنوبى آن يك رواق بلند است كه در طول اين ضلع امتداد دارد. ساحت مسجد، روباز است و در ميان آن و گوشهكناره‌هاى آن چند مقام و محراب مربوط به پيامبران و امامان وجود دارد. از جمله مقام امام جعفر صادق (ع)، مقام حضرت ابراهيم (ع)، مقام حضرت ادريس (ع)، مقام حضرت خضر (ع)، مقام صالحان و پيامبران و مرسلان، مقام امام سجّاد (ع) و مقام حضرت مهدى (ع).

مقام امام مهدى (ع)

اين مقام، به نام مقام صاحب الزّمان (ع) يا صاحب العصر و صاحب الأمر شناخته ميشود. اين مقام، در بخش جنوبى مسجد واقع شده و به دليل اينكه مشهور است كه امام در آن نماز خوانده و عبادت كرده، جايگاه خاصّى در دل مردم دارد. مساحت آن پيش از تعمير اخير، اينگونه بوده است: طول، هشتاد متر، عرض تقريبى، پنج و نيم متر و پس از آن اين بخش بسيار گسترش يافت. اين مقام،