منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح
(١)
مقدمه آية الله حسن زاده آملى
١ ص
(٢)
رساله نور على نور در ذكر و ذاكر و مذكور
٥ ص
(٣)
فهرست
٧ ص
(٤)
مقدمه كلماتى چند حول مكانت و منزلت دعاء است
٩ ص
(٥)
فصل 1 چهل كلمه مبارك منتخب ذكر و دعا از قرآن كريم و چهارده تبصره در بيان بعضى از اسرار است
١٣ ص
(٦)
فصل 2 در بيان سر اينكه ادعيه مأثوره حائز لطائفى خاصاند كه در روايات يافته نمىشوند و در آن يك تبصره است
٣١ ص
(٧)
فصل 3 در اينكه خداوند در هر چيز به كم اكتفاء كرد و حد براى آن معين فرموده است مگر در ذكر و دعا، و در آن چهار تبصره است
٣٥ ص
(٨)
فصل 4 در بيان عدد مأثور در بعضى ادعيه و اذكار است
٥٣ ص
(٩)
فصل 5 در بيان اوقات و امكنه است و در آن يك تبصره است
٥٦ ص
(١٠)
فصل 6 در بيان طهارت داعى است
٦٢ ص
(١١)
فصل 7 در احتراز از دعاى ملحون است و در آن دو تبصره است
٦٥ ص
(١٢)
فصل 8 در دعاى مأثور و غير مأثور است و در آن يك تبصره است
٧١ ص
(١٣)
فصل 9 در دو مطلب است يكى در اختلافات سنوح احوال دعات، و ديگر در بيان نحوه افاضه القاءات و در آن يك تبصره است
٧٥ ص
(١٤)
فصل 10 در ادب مع الله است كه به هفت قلم آراسته شده است و در آن سه تبصره است
٧٩ ص
(١٥)
فصل 11 در سر استجابت دعا است و در آن دو تبصره است
٩٩ ص

منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٤٦ - فصل ٣ در اينكه خداوند در هر چيز به كم اكتفاء كرد و حد براى آن معين فرموده است مگر در ذكر و دعا، و در آن چهار تبصره است

چنان بسر مى‌برد كه گويى جز خلق نمى‌شناسد، و با خدايش چنان خلوت مى‌كند و به ذكر او مشتغل است كه گويى جز خدا نمى‌شناسد. و اين فرقه سوم مرسلين و صدّيقين‌اند. و آنكه رسول اللَّه ٦ فرمود: «از علماء بپرس، و با حكماء آميزش داشته باش، و با كبراء همنشين باش»، مراد از علماء عالم بأمر اللَّه است، و حكماء عالم باللَّه، و كبراء عالم به هر دو.

و هر يك را سه نشانه است: عالم به أمر اللَّه را ذكر لسان و خوف و حياى ظاهرى است، و عالم باللَّه را هم ذكر و خوف و حيا است ولى ذكر قلبى، و خوف رجاء نه خوف معصيت، و حياى از آنچه بر دل خطور مى‌كند نه حياى ظاهرى. و عالم به أمر اللَّه و باللَّه را علاوه بر آن شش چيز سه ديگر است: يكى اينكه جالس بر حدّ مشترك بين عالم غيب و شهادت است و برزخ بين هر دو است، دوم اينكه معلّم مسلمانانست، سوم اينكه آن دو فريق نيازمند بدو و وى از آنها بى‌نياز است».

قيصرى را در شرح فص يونسى «فصوص الحكم» بيانى در تعريف حقيقت ذكر و مراتب آن بنهايت بلند پايه و بغايت نيكوست كه صاحبدل متوغّل در توحيد را بكار آيد و آن اينكه: «حقيقة الذكر عبارة عن تجلّيه لذاته بذاته من حيث الاسم المتكلّم اظهارا للصّفات الكماليّة و وصفا بالنّعوت الجلاليّة و الجماليّة في مقامى جمعه و تفصيله كما شهد لذاته بذاته في قوله: شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ. و هذه الحقيقة لها مراتب:

أعلاها و اوليها ما في مقام الجمع من ذكر الحق نفسه باسمه المتكلّم بالحمد و الثّناء على نفسه.

و ثانيها ذكر الملائكة المقرّبين و هو تحميد الارواح و تسبيحها لربّها.

و ثالثها ذكر الملائكة السّماويّة و النّفوس النّاطقة المجرّدة.

و رابعها ذكر الملائكة الارضيّة و النّفوس المنطبعة مع طبقاتها.

و خامسها ذكر الابدان و ما فيها من الاعضاء. و كلّ ذاكر لربّه بلسان يختصّ به، فانّ ذكر اللَّه سار في جميع العبد» (ص ٣٨٣ ط ١).